Zastanawiasz się jaką formę opodatkowania jednoosobowej działalności gospodarczej wybrać biorąc pod uwagę zmiany w podatkach od 2022 r.? Jakie formy opodatkowania są dopuszczalne przez polskie prawo? Czym się one od siebie różnią? Co będzie dla Ciebie odpowiednie? Na te pytania odpowiemy w naszym artykule.

Skala podatkowa
Podatek liniowy
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Karta podatkowa

 

Formy opodatkowania podatkiem od osób fizycznych

Zakładając swoją firmę stajesz przed trudnym wyborem formy opodatkowania. Każdy podmiot gospodarczy, który wykonuje działalność gospodarczą w Polsce podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Podczas rejestracji swojej działalności, na druku CEIDG-1 musisz wskazać odpowiednią formę opodatkowania.

Twój wybór powinien być uzależniony od rodzaju Twojego biznesu, wielkości prognozowanych przychodów i kosztów, możliwości korzystania z ulg podatkowych, czy posiadania małżonka bądź dzieci.

Stając przed wyborem formy opodatkowania masz 4 możliwości:

  • skala podatkowa (zasady ogólne),
  • podatek liniowy,
  • ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,
  • karta podatkowa.

W związku z Nowym Ładem, podatnicy rozpoczynający działalność gospodarczą od 2022 oraz Ci którzy myślą nad zmianą formy opodatkowania, nie mają możliwości wybrania opodatkowania w formie karty podatkowej. Kartę podatkową mogą wybrać tylko Ci przedsiębiorcy, którzy korzystali z tej formy opodatkowania na dzień 31.12.2021 oraz przepisy nie wykluczając możliwości jej stosowania

 

Skala podatkowa

Na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej może rozliczać się każda osoba prowadząca działalność gospodarczą.

Podatek oblicza się od dochodu, czyli sumy przychodów pomniejszonych o sumę kosztów uzyskania tych przychodów. Gdy występuje strata (koszty przewyższają przychody) podatku nie płacisz. Opodatkowanie na zasadach ogólnych oznacza, że od dochodu osiągniętego w jednym roku kalendarzowym:

  • do kwoty 120 000 zł zapłacisz 12% podatku minus kwota zmniejszająca podatek w wysokości 3 600 zł
  • od nadwyżki powyżej tej kwoty zapłacisz 32% podatku plus kwota 10 800 zł

Źródło: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350, ze zm., art. 27 ust. 1 i 1a.

Nie musisz zgłaszać do urzędu wyboru tej formy opodatkowania. Jeżeli nie dokonasz wyboru, dochód z Twojej działalności będzie opodatkowany na zasadach ogólnych.

 

Ulgi

Kwotę dochodu do opodatkowania można obniżyć o różnego rodzaju ulgi. 

Ulgi, które możesz zastosować to np.:

  • odliczenie składek: emerytalnej, rentowej, chorobowej oraz wypadkowej, zapłaconych w roku podatkowym;
  • odliczenie darowizn (jednakże w kwocie nie większej niż 6% dochodu) przekazanych na cele:
      • kultu religijnego,
      • organizacji pożytku publicznego,
      • krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi (przekazana krew);
  • ulga na Internet (maksymalnie 760 zł);
  • ulga termomodernizacyjna, czyli odliczenie wydatków na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w jednorodzinnym budynku mieszkalnym;
  • odliczenie wydatków na cele rehabilitacyjne w przypadku, gdy jesteś osobą niepełnosprawną lub masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną;
  • odliczenie wpłat dokonanych w ciągu roku na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego;
  • odliczenie wydatków na działalność badawczo-rozwojową.
  • ulga na powrót
  • ulga dla rodzin wielodzietnych
  • ulga dla pracujących seniorów
  • ulga dla samotnie wychowujących dzieci

Ponadto od podatku można odliczyć ulgę prorodzinną. Pamiętaj, że zapłacone składki społeczne mogą zostać odliczone od dochodu tylko wtedy, gdy wcześniej nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

 

Ulga prorodzinna

Ulga na dzieci przysługuje rodzicom, opiekunom prawnym małoletnich oraz pełnoletnich uczących się dzieci do 25 r.ż. Rodzice, aby skorzystać z ulgi, nie muszą być małżeństwem. Ulgę tę odlicza się od podatku do zapłaty.

Ulga na pierwsze dziecko, w wysokości 92,67 zł miesięcznie przysługuje, gdy:

  • łączny dochód Twój i małżonka nie przekroczy 112 000 zł w przypadku, gdy pozostajesz w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy;
  • samotnie wychowujesz dziecko i Twój dochód nie przekroczy 112 000 zł;
  • nie jesteś w związku małżeńskim, w tym również przez część roku i Twój dochód nie przekroczy 56 000 zł.

Rodzice, którzy wychowują dwójkę lub więcej dzieci mogą skorzystać z ulgi bez względu na wysokość dochodu – również na pierwsze dziecko. Miesięczna kwota ulgi wynosi odpowiednio:

a) 92,67 zł na drugie dziecko,

b) 166,67 zł na trzecie dziecko,

c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

Kwota ulgi przysługuje obojgu rodzicom. Może być więc odliczona od podatku jednego lub drugiego rodzica. Kwotę tę można również odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej lub w częściach równych, w przypadku braku porozumienia między rodzicami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji, lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania, zgodnie z Kodeksem cywilny. 

Warto zaznaczyć, że jeżeli Twój podatek do zapłaty jest niższy niż przysługująca Ci ulga, możesz dostać kwotę ulgi, której nie możesz wykorzystać. Pamiętaj jednak, że kwota, którą możesz otrzymać, jest ograniczona — nie może przekroczyć zapłaconych przez Ciebie składek na ubezpieczenie społeczne, które podlegają odliczeniu, pomniejszonych o składki odliczone w zeznaniu lub zapłaconych ze środków podatnika od przychodów zwolnionych z tytułu ulgi PIT dla młodych.

Przykład*

Piotr i Paulina są małżeństwem i zamierzają rozliczać się oddzielnie. Mają dwójkę dzieci w wieku szkolnym. W sierpniu Paulina urodzi trzecie dziecko. Dochód Piotra wynosi 120 000 zł rocznie, natomiast Paulina pracując na etacie zarabia 80 000 zł rocznie. Podatek Piotra przed uwzględnieniem ulgi wyniesie 10 800 zł, natomiast Pauliny 6 000 zł. Wysokość ulgi prorodzinnej wyniesie: 12 (m-cy) × 2 × 92,67 zł + 5 (m-cy) × 1 × 166,67 zł = 3 057,43 zł.

Paulina i Piotr mogą tę ulgę rozliczyć między sobą w dowolnej proporcji. Rozliczając ją w równych proporcjach Piotr zapłaci podatek w wysokości 9 271 zł, natomiast Paulina – 4 471 zł. Zaoszczędzą w ten sposób 3 058 zł.

 

Rozliczanie wspólnie z małżonkiem

Możesz się rozliczać wspólnie z małżonkiem w już w momencie, gdy zawarliście związek małżeński w trakcie roku podatkowego, nie macie intercyzy, nie jesteście w separacji oraz gdy oboje rozliczacie się na zasadach ogólnych.

Podatek wylicza się w następujący sposób: najpierw należy ustalić sumę dochodów małżonków, po uprzednim odliczeniu przez każdego z małżonków ulg zmniejszających dochód, wyliczoną kwotę należy podzielić na pół i od tej kwoty obliczyć podatek. Wyliczony podatek należy pomnożyć przez dwa. Prowadzi to do równomiernego opodatkowania obojga małżonków.

Przykład*

Paweł i Lidia są małżeństwem od 2 lat i zamierzają rozliczać się wspólnie. Dochód Pawła wynosi 160 000 zł, Lidii – 0 zł. Rozliczając się samodzielnie Paweł zapłaci 23 600 zł podatku, natomiast Lidia 0 zł. Łączny podatek wyniósłby 23 600 zł.

Jeśli Paweł i Lidia wybiorą rozliczenie wspólne ich podatek zostanie obliczony w następujący sposób:

  1. 160 000 zł + 0 zł = 160 000 zł
  2. 160 000 zł ÷ 2 = 80 000 zł
  3. 80 000 zł × 12% – 3 600 zł ≈ 6 000 zł
  4. 6 000 zł × 2 = 12 000 zł

Paweł i Lidia dzięki wspólnemu opodatkowaniu zaoszczędzą 11 600 zł.

 

Zerowy PIT dla młodych

Zerowy PIT dla młodych nie dotyczy przedsiębiorców. Zwolnione od opodatkowania są tylko przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy oraz umów zlecenie, a także z tytułu odbywania praktyki absolwenckiej lub stażu uczniowskiego, otrzymane przez podatnika do ukończenia 26. roku życia, w wysokości nieprzekraczającej 85 528 zł w roku podatkowym. Przychody powyżej tej kwoty powinny być opodatkowane według skali podatkowej.

 

Zalety skali podatkowej:

  • uwzględnienie kosztów działalności;
  • możliwość skorzystania z ulg, np. ulga na Internet, ulga prorodzinna, ulga rehabilitacyjna, ulga na działalność badawczo-rozwojową, ulga termomodernizacyjna;
  • możliwość wspólnego rozliczania się z małżonkiem;
  • możliwość odliczenia straty z lat ubiegłych;
  • możliwość odliczenia darowizn np. na cele kultu religijnego, organizacji pożytku publicznego, darowizn krwi.

 

Wady skali podatkowej:

  • osiągając wysokie przychody, tj. ponad 120 000 zł przechodzisz na stawkę 32%;
  • obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych lub księgi przychodów i rozchodów;
  • sporządzanie spisu z natury;
  • obowiązek prowadzenia imiennych kart przychodów pracowników.

 

Podatek liniowy

Stawka podatku liniowego wynosi 19%, niezależnie od wysokości osiągniętego dochodu. Podatek rośnie wprost proporcjonalnie do wielkości podstawy opodatkowania. Z tego względu ta forma opodatkowania jest opłacalna, gdy uzyskujesz wysokie dochody. Rozliczając się na zasadach podatku liniowego nie możesz od swojego dochodu odliczyć części ulg.

Nie możesz skorzystać z podatku liniowego, jeżeli podejmujesz aktywności na rzecz byłego pracodawcy, w zakresie tych samych usług, które wchodziły w skład obowiązków wykonywanych w ramach zatrudnienia (w roku podatkowym).

Podstawę opodatkowania możesz obniżyć jedynie o:

  • składki emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe zapłacone w roku podatkowym;
  • poniesione straty z lat ubiegłych;
  • wpłaty dokonane w ciągu roku na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego;
  • wydatki na działalność badawczo-rozwojową
  • zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne, przy czym nie może zostać przekroczona kwota roczna w wysokości 8 700 zł (kwota aktualna na 2022 r.)

     

    Zalety podatku liniowego:

    • stała stawka podatku;
    • łatwiejszy sposób wyliczenia podatku;
    • możliwość odliczenia kosztów uzyskania przychodów;
    • możliwość odliczenia straty z lat ubiegłych.

     

    Wady podatku liniowego:

    • nie można rozliczać się wspólnie z małżonkiem lub dzieckiem;
    • nie można korzystać z większości ulg podatkowych;
    • dochodów z działalności opodatkowanej liniowo nie można łączyć z dochodami, które należy opodatkować na zasadach ogólnych np. z przychodami z działalności wykonywanej osobiście lub dochodów z tytułu umowy o pracę;
    • brak kwoty wolnej;
    • obowiązek prowadzenie ksiąg rachunkowych lub księgi przychodów i rozchodów;
    • sporządzanie spisu z natury;
    • obowiązek prowadzenie imiennych kart przychodów pracowników;
    • prowadzenie ewidencji wyposażenia, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

     

    Dla kogo podatek liniowy?

    Najczęściej podatek liniowy jest opłacalny dla przedsiębiorców, którzy mają dochody wyższe niż 120 000 zł oraz nie mają możliwości korzystania ze wspólnego rozliczania się z małżonkiem albo dzieckiem i nie korzystają z ulg podatkowych..

    Przykład*

    Filip jest programistą. Nie ma żony oraz dzieci. Zastanawia się jaką formę opodatkowania wybrać. Rozważa zasady ogólne oraz podatek liniowy. Zakłada, że jego dochód wyniesie 250 000 zł.

    Jeśli wybierze rozliczanie na zasadach ogólnych podatek wyniesie:

    (120 000 zł * 12% – 3 600 zł) + (250 000 zł – 120 000 zł ) * 32%= 52 400 zł 

    Jeśli wybierze rozliczanie wg podatku liniowego podatek wyniesie:

    250 000 zł * 19% = 47 500 zł 

    Filip wybierając opodatkowanie swoich dochodów podatkiem liniowym zaoszczędzi 4 900 zł.

     

    Przykład*

    Marek jest tłumaczem i samotnie wychowuje dwoje dzieci w wieku szkolnym. Przekazuje również darowiznę w wysokości 7 000 zł pobliskiej fundacji działającej na rzecz dzieci z niepełnosprawnością. Zastanawia się jaką formę opodatkowania wybrać – zasady ogólne, podatek liniowy, czy ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Zakłada, że jego przychody wyniosą 220 000 zł, zaś koszty 130 0000 zł, więc dochód wyniesie 90 000 zł.

    Jeśli wybierze rozliczanie na zasadach ogólnych może skorzystać ze wspólnego rozliczania się z dzieckiem:

    Najpierw należy sprawdzić jaka kwota darowizny możliwa jest do odliczenia od dochodu.

    90 000 zł × 6% = 5 400 zł

    Marek może odliczyć od swojego dochodu 5 400 zł przekazanej darowizny.

    90 000 zł – 5 400 zł = 84 600 z
    84 600 ÷ 2 = 42 300 zł
    42 300 zł × 12 % – 3 600 zł = 1 476 zł
    1 476 zł * 2 = 2 952 zł

    Marek może skorzystać z ulgi na dzieci:
    2 × 92,67 zł × 12 = 2 224,08 zł

    Podatek do zapłaty:
    2 952 zł – 2 224,08 = 727,92 ≈ 728 zł

    Jeśli wybierze rozliczanie wg podatku liniowego:
    90 000 zł × 19% = 17 100 zł

    Jeśli wybierze ryczałt od przychodów ewidencjonowanych:

    Najpierw należy sprawdzić jaka kwota darowizny możliwa jest do odliczenia od przychodu.
    220 000 zł × 6% = 13 200 zł

    Marek może odliczyć od swojego dochodu całą przekazaną darowiznę.
    220 000 zł – 7000 zł = 213 000 zł
    213 000 zł × 17 % = 36 210 zł

    Marek wybierając opodatkowanie na zasadach ogólnych zapłaci najmniejszy podatek.

    Wybierając formę opodatkowania, należy przeanalizować swoją sytuację rodzinną oraz materialną. Jeśli jesteś bezdzietnym singlem i osiągasz wysokie dochody z działalności, bardziej opłacalne może okazać się rozliczenie podatkiem liniowym. Natomiast będąc w odwrotnej sytuacji warto zastanowić się nad rozliczaniem na zasadach ogólnych.  Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest natomiast często nieopłacalny przy działalności, która generuje dużo kosztów. Pamiętaj, że nie ma jednej złotej zasady i każdy przypadek należy przeanalizować dokładnie przed podjęciem ostatecznej decyzji.

     

    Zaliczki na podatek dochodowy

    Przy opodatkowaniu w formie podatku liniowego oraz skali podatkowej zaliczki oblicza się narastająco od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego. Przedsiębiorca powinien od swojego przychodu odjąć opłacone składki ZUS oraz koszty uzyskania przychodu.

    Po wyliczeniu podstawy opodatkowania trzeba ją zaokrąglić do pełnych złotych. Następnie otrzymaną kwotę należy pomnożyć przez stawkę podatku. Na koniec zaliczkę za konkretny okres pomniejsza się o sumę zaliczek zapłaconych w poprzednich okresach rozliczeniowych i zaokrągla do pełnych złotych.

    Zaliczki na podatek dochodowy przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych oraz podatkiem liniowym można opłacać miesięcznie (do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczenia), kwartalnie lub w uproszczonej formie. Kwartalne rozliczanie zaliczek przysługuje jedynie przedsiębiorcom, którzy rozpoczynają działalność oraz tzw. małym podatnikom, czyli tym, których przychody w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły 2 000 000 euro.

    Uproszczona forma wpłacania zaliczek skierowana jest do przedsiębiorców, którzy złożyli przynajmniej dwa lata wcześniej zeznanie podatkowe i polega na wpłacaniu miesięcznych zaliczek w stałej kwocie wynoszącej 1/12 podatku obliczonego od dochodu wykazanego w zeznaniu za rok ubiegły lub dwa lata wstecz. Pamiętaj, że zaliczki musisz wpłacać bezgotówkowo. Jeżeli podatek należny od dochodu osiągniętego od początku roku pomniejszony o sumę zaliczek wpłaconych od początku roku nie przekracza 1 000 zł, nie musisz jej wpłacać zaliczki.

     

    Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

    Ryczałt jest uproszczoną formą opodatkowania podatkiem dochodowym. Podstawą opodatkowania jest przychód, a nie dochód, jak w poprzednio omawianych formach. Nie uwzględnia się kosztów, które ponosi przedsiębiorca. Stawki podatku są określone dla danego rodzaju działalności, więc nie każdy przedsiębiorca może skorzystać z tej formy opodatkowania.

    Ryczałt możesz stosować do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (dotyczy to zarówno osób fizycznych, jak i przedsiębiorstw w sparku), w tym gdy działalność ta prowadzona jest w formie:

    • spółki cywilnej osób fizycznych,
    • spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku,
    • spółki jawnej osób fizycznych.

    Ryczałt nie jest przeznaczony dla każdej wielkości działalności. Możesz go stosować w przypadku, gdy Twoje przychody uzyskane były wyłącznie z działalności wykonywanej samodzielnie i w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły równowartości 2 000 000 euro. Zastosowanie ma tutaj kurs euro ogłaszany przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego.

    W przypadku podatników uzyskujących przychody wyłącznie w formie spółki, limit 2 000 000 euro dotyczy sumy przychodów wszystkich wspólników tej spółki.

    Jeśli nie korzystasz z karty podatkowej, to bez względu na wysokość przychodów, możesz stosować ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w roku podatkowym, w którym rozpoczynasz działalność.

    Jak już wspomnieliśmy, podstawą opodatkowania jest przychód, czyli kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Jeżeli dokonujesz sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem VAT, to za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek VAT.

    Nie możesz wybrać ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych np. jeżeli zamierzasz otworzyć aptekę, lombard lub chcesz wykonywać działalność w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych. Inne wyłączenia znajdziesz w art. 8 Ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

    Podatek obliczany jest przy zastosowaniu określonych stawek, zależnych od rodzaju prowadzonej działalności:

    • 17% od przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów;
    • 15% m.in. od przychodów ze świadczenia wielu różnorodnych usług, np. fotograficznych, reklamowych, badania rynku i opinii publicznej, czy też kulturalnych i rozrywkowych;
    • 14% od przychodów osiąganych ze świadczeniu usług z zakresu opieki zdrowotnej, architektonicznych i inżynierskich, usług badań i analiz technicznych oraz specjalistycznego projektowania;
    • 12% od przychodów za świadczenie usług m.in. związanych z wydawaniem gier komputerowych, pakietów oprogramowania, związanych z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego czy też związanych z programowaniem; 
    • 10% przychodów ze świadczenia usług w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek;
    • 8,5% przychodów do kwoty 100 000 zł oraz 12,5% przychodów od nadwyżki ponad kwotę 100 000 zł z tytułu szeregu  różnorodnych przychodów, np. świadczenia usług związanych z zakwaterowaniem, czy też usług w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych;
    • 8,5% m.in. od przychodów przychodów z działalności usługowej, w tym z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%;
    • 5,5% m.in. od przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych, z uzyskanej prowizji ze sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, a także znaczków pocztowych;
    • 3% m.in. od przychodów z działalności: gastronomicznej (z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%), usługowej w zakresie handlu, z odpłatnego zbycia składników będących rzeczami ruchomymi, wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą lub przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej, na podstawie umowy;
    • 2% od przychodów ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym na podstawie odrębnych przepisów

     

    Jeżeli wybierzesz ryczałt, Twoim obowiązkiem będzie złożenie zeznania podatkowego PIT-28/PIT-28S. Masz na to czas w terminie od dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym stosowałeś ryczałt. Zeznanie złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.

     

    Przysługujące ulgi:

    • strata podatkowa z lat ubiegłych (jeżeli rozliczałeś się wcześniej np. według skali podatkowej);
    • ulga abolicyjna;
    • składki emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe zapłacone w roku podatkowym;
    • wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego dokonane w roku podatkowym;
    • ulga na Internet w wysokości nie wyższej niż 760 zł;
    • ulga rehabilitacyjna;
    • darowizny;
    • ulga termomodernizacyjna.

    Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych płacony jest zazwyczaj miesięcznie. Przedsiębiorca może od swojego miesięcznego przychodu odjąć opłacone składki ZUS. Po wyliczeniu podstawy opodatkowania trzeba ją zaokrąglić do pełnych złotych. Następnie otrzymaną kwotę należy pomnożyć przez stawkę ryczałtu (w podziale na poszczególne stawki, stosowane przez podatnika). Na koniec zaliczkę zaokrągla się do pełnych złotych.

    Ryczałt można wpłacać na rachunek urzędu skarbowego miesięcznie (do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień przed upływem terminu złożenia zeznania) lub kwartalnie (do 20. dnia następnego miesiąca po upływie kwartału, za który ryczałt ma być opłacony, a za ostatni kwartał roku podatkowego – przed upływem terminu złożenia zeznania). Kwartalne rozliczanie zaliczek przysługuje jedynie przedsiębiorcom, którzy rozpoczynają działalność oraz tym, których otrzymane przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 200 000 euro.

     

    Zalety ryczałtu:

    • niewielka dokumentacja (uproszczona ewidencja przychodów);
    • brak konieczności sporządzania spisu z natury.

     

    Wady ryczałtu:

    • brak możliwości uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów;
    • brak możliwości wspólnego rozliczania z małżonkiem lub dzieckiem;
    • podatek trzeba zapłacić, nawet gdy ponosisz stratę (ekonomiczną);
    • nie możesz skorzystać z ulgi prorodzinnej i ulgi na działalność badawczo-rozwojową.

    Przykład*
    Jarosław jest murarzem. Zastanawia się nad założeniem własnej działalności budowlanej. Jego planowany przychód wyniesie 200 000 zł, natomiast koszty uzyskania tego przychodu wyniosą 45 000 zł. Jaką formę opodatkowania powinien wybrać?

    Jeśli wybierze rozliczanie na zasadach ogólnych:

    Podatek do zapłaty:
    200 000 zł – 45 000 zł = 155 000 zł
    (120 000 zł * 12% – 3 600 zł) + (155 000 zł – 120 000 zł ) * 32% = 22 000 zł

    Jeśli wybierze rozliczanie wg podatku liniowego:

    Podstawa opodatkowania:
    200 000 zł – 45 000 zł = 155 000 zł
    155 000 zł × 19% = 29 450 zł

    Jeśli wybierze rozliczanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych:

    Podstawa do opodatkowania:
    200 000 zł
    200 000 zł × 5,5% = 11 000 zł

    Najbardziej opłacalną dla Jarosława formą opodatkowania będzie ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, dający mu ponad 11 000 zł oszczędności.

    Gdy masz niskie koszty w stosunku do przychodów oraz wykonujesz działalność pozwalającą na skorzystanie z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, wybór tej formy opodatkowania może okazać się trafnym rozwiązaniem.

     

    Karta podatkowa

    Karta podatkowa, podobnie jak ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, stanowi uproszczoną formę opodatkowania skierowaną do określonych rodzajów działalności. Uważana jest za najprostszą formę opodatkowania. Nie każdy podatnik może jednak skorzystać z karty podatkowej. Jest ona przeznaczona tylko dla niektórych rodzajów działalności gospodarczej.

    Opodatkowanie na zasadach karty podatkowej polega na płaceniu stałej kwoty podatku, niezależnie od uzyskiwanych przychodów lub dochodów. Ta forma opodatkowania jest szczególnie korzystna dla małych firm, zatrudniających kilku pracowników lub posiadających zorganizowany zakład w małych miejscowościach.

     

    Dla kogo karta podatkowa?

    Jak już wspominaliśmy karta podatkowa nie jest dostępna dla wszystkich przedsiębiorców. Rozliczanie w formie karty podatkowej jest skierowane do przedsiębiorców prowadzących działalność m. in.:

    • usługową w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami, z wyjątkiem napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%;
    • usługową w zakresie handlu detalicznego wyrobami nieżywnościowymi, z wyjątkiem m. in. handlu paliwami silnikowymi i środkami transportu samochodowego;
    • gastronomiczną, jeżeli nie jest do niej prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%;
    • w zakresie usług weterynaryjnych i związanych z ochroną życia ludzkiego;
    • w zakresie usług transportowych, wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu;
    • w zakresie usług rozrywkowych;
    • w zakresie usług edukacyjnych, polegającą na udzielaniu lekcji na godziny.

    Szczegółowy katalog działalności, uprawniających do rozliczania się w formie karty podatkowej, znajduje się w załączniku nr 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Ich charakterystyka została określona w załączniku nr 4 tej ustawy.

    Od 1 stycznia 2022 roku z opodatkowania kartą podatkową nie mogą już korzystać m.in. lekarze, lekarze dentyści czy też pielęgniarki, jeżeli świadczą usługi na rzecz osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej albo na rzecz osób fizycznych dla potrzeb prowadzonej przez nie pozarolniczej działalności gospodarczej.

     

    Stawki podatku

    Stawki podatku są określone kwotowo i podlegają corocznie podwyższeniu odpowiadającemu inflacji (wzrostowi cen towarów i usług konsumpcyjnych).

    Wysokość stawek uzależniona jest m.in. od:

    • rodzaju i zakresu prowadzonej działalności;
    • liczby zatrudnionych pracowników;
    • liczby mieszkańców miejscowości, w której prowadzona jest działalność gospodarcza.Przykładowe miesięczne stawki podatku karty podatkowej obowiązujące w roku 2019 przedstawia poniższa tabela (w kolejnych latach, podane stawki mogą ulegać zmianie – tabela ma na celu jedynie rozjaśnienie sposobu ustalania stawki podatku):

    Przykładowe miesięczne stawki podatku karty podatkowej obowiązujące w roku 2022 przedstawia poniższa tabela (w kolejnych latach, podane stawki mogą ulegać zmianie – tabela ma na celu jedynie rozjaśnienie sposobu ustalania stawki podatku):

    Wady karty podatkowej:

    • prowadząc działalność nie możesz korzystać z usług osób niezatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów, z wyjątkiem czynności specjalistycznych;
    • Twój małżonek nie może prowadzić działalności w tym samym zakresie;
    • nie możesz wytwarzać wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym;
    • podatek należy zapłacić, nawet gdy nie było przychodów;
    • brak możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem;
    • brak ulg;
    • ograniczona liczba zatrudnionych pracowników;
    • działalność może być prowadzona tylko w Polsce.

    Zalety karty podatkowej:

    • stała, ustalona kwotowo stawka podatkowa;
    • nie trzeba składać rocznej deklaracji podatkowej;
    • nie trzeba prowadzić ksiąg rachunkowych;
    • rachunki wystarczy gromadzić chronologicznie.

    *W przykładach oznaczonych gwiazdką podano wyliczenia dla stawek podatku obowiązujących od 2022 r.. Nie uwzględniono składek ZUS.

    Podsumowanie

    Wybór formy opodatkowania nie jest łatwy. Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi na pytanie Jaką formę opodatkowania wybrać? Na Twój wybór wpływ powinno mieć kilka czynników, m.in. jaki rodzaj działalności będziesz wykonywał, ile prawdopodobnie zarobisz, jak duże koszty będziesz ponosił, czy chcesz skorzystać z ulg oraz jaka jest twoja sytuacja rodzinna. Oczywiście czynniki te mogą się zmienić – dlatego masz prawo zmienić formę opodatkowania.

     

    Źródła:
    Ulgi podatkowe PIT, biznes.gov.pl
    Skorzystaj z ulgi podatkowej na dziecko, gov.pl
    Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930, tj. Dz.U. 2019 poz. 43
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350, ze zm., art. 27 ust. 1 i 1a.
    https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/00265
    https://dziennikustaw.gov.pl/M2021000109401.pdf
    USTAWA z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw

    Autor pierwotnej wersji artykułu: Paulina Cirkowska (artykuł aktualizowany w związku ze zmianami w przepisach)

    Zastanawiasz się, którą formę opodatkowania wybrać? Co będzie dla Ciebie bardziej opłacalne? Napisz do nas lub umów się na bezpłatną konsultację. Nasi doradcy z chęcią odpowiedzą na wszystkie Twoje pytania związane z założeniem i prowadzeniem firmy.


    Data ostatniej aktualizacji artykułu: