Data ostatniej aktualizacji artykułu:

Zastanawiasz się jaką formę opodatkowania jednoosobowej działalności gospodarczej wybrać biorąc pod uwagę zmiany w podatkach od 2020 r.? Jakie formy opodatkowania są dopuszczalne przez polskie prawo? Czym się one od siebie różnią? Co będzie dla Ciebie odpowiednie? Na te pytania odpowiemy w naszym artykule.

Skala podatkowa
Podatek liniowy
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Karta podatkowa

 

Formy opodatkowania podatkiem od osób fizycznych

Zakładając swoją firmę stajesz przed trudnym wyborem formy opodatkowania. Każdy podmiot gospodarczy, który wykonuje działalność gospodarczą w Polsce podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Podczas rejestracji swojej działalności, na druku CEIDG-1 musisz wskazać odpowiednią formę opodatkowania.

Twój wybór powinien być uzależniony od rodzaju Twojego biznesu, wielkości prognozowanych przychodów i kosztów, możliwości korzystania z ulg podatkowych, czy posiadania małżonka bądź dzieci.

Stając przed wyborem formy opodatkowania masz 4 możliwości:

  • skala podatkowa (zasady ogólne),
  • podatek liniowy,
  • ryczałt od przychodów ewidencjonowanych,
  • karta podatkowa.

 

Skala podatkowa

Na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej może rozliczać się każda osoba prowadząca działalność gospodarczą.

Podatek oblicza się od dochodu, czyli sumy przychodów pomniejszonych o sumę kosztów uzyskania tych przychodów. Gdy występuje strata (koszty przewyższają przychody) podatku nie płacisz. Opodatkowanie na zasadach ogólnych oznacza, że od dochodu osiągniętego w jednym roku kalendarzowym:

  • do kwoty 85 528 zł zapłacisz 17% podatku minus kwota zmniejszająca podatek,
  • od nadwyżki powyżej tej kwoty zapłacisz 32% podatku minus kwota zmniejszająca podatek.

Źródło: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350, ze zm., art. 27 ust. 1 i 1a.

Nie musisz zgłaszać do urzędu wyboru tej formy opodatkowania. Jeżeli nie dokonasz wyboru, dochód z Twojej działalności będzie opodatkowany na zasadach ogólnych.

 

Ulgi

Kwotę dochodu do opodatkowania można obniżyć o różnego rodzaju ulgi. 

Ulgi, które możesz zastosować to np.:

  • odliczenie składek: emerytalnej, rentowej, chorobowej oraz wypadkowej, zapłaconych w roku podatkowym;
  • odliczenie darowizn (jednakże w kwocie nie większej niż 6% dochodu) przekazanych na cele:
      • kultu religijnego,
      • organizacji pożytku publicznego,
      • krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi (przekazana krew);
  • ulga na Internet (maksymalnie 760 zł);
  • ulga termomodernizacyjna, czyli odliczenie wydatków na materiały budowlane, urządzenia i usługi, związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w jednorodzinnym budynku mieszkalnym;
  • odliczenie wydatków na cele rehabilitacyjne w przypadku, gdy jesteś osobą niepełnosprawną lub masz na utrzymaniu osobę niepełnosprawną;
  • odliczenie wpłat dokonanych w ciągu roku na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego;
  • odliczenie wydatków na działalność badawczo-rozwojową.

Ponadto od podatku można odliczyć zapłaconą składkę zdrowotną (maksymalnie 7,75% podstawy wymiaru tej składki) oraz ulgę prorodzinną. Pamiętaj, że zapłacone składki społeczne mogą zostać odliczone od dochodu tylko wtedy, gdy wcześniej nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodu.

 

Ulga prorodzinna

Ulga na dzieci przysługuje rodzicom, opiekunom prawnym małoletnich oraz pełnoletnich uczących się dzieci do 25 r.ż. Rodzice, aby skorzystać z ulgi, nie muszą być małżeństwem. Ulgę tę odlicza się od podatku do zapłaty.

Ulga na pierwsze dziecko, w wysokości 92,67 zł miesięcznie przysługuje, gdy:

  • łączny dochód Twój i małżonka nie przekroczy 112 000 zł w przypadku, gdy pozostajesz w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy;
  • samotnie wychowujesz dziecko i Twój dochód nie przekroczy 112 000 zł;
  • nie jesteś w związku małżeńskim, w tym również przez część roku i Twój dochód nie przekroczy 56 000 zł.

 

Rodzice, którzy wychowują dwójkę lub więcej dzieci mogą skorzystać z ulgi bez względu na wysokość dochodu – również na pierwsze dziecko. Miesięczna kwota ulgi wynosi odpowiednio:

a) 92,67 zł na drugie dziecko,

b) 166,67 zł na trzecie dziecko,

c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.

Kwota ulgi przysługuje obojgu rodzicom. Może być więc odliczona od podatku jednego lub drugiego rodzica. Kwotę tę można również odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji ustalonej przez rodziców. Warto zaznaczyć, że jeżeli Twój podatek do zapłaty jest niższy niż przysługująca Ci ulga, możesz dostać kwotę ulgi, której nie możesz wykorzystać. Pamiętaj jednak, że kwota, którą możesz otrzymać, jest ograniczona — nie może przekroczyć zapłaconych przez Ciebie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, które podlegają odliczeniu.

Przykład*

Piotr i Paulina są małżeństwem i zamierzają rozliczać się oddzielnie. Mają dwójkę dzieci w wieku szkolnym. W sierpniu Paulina urodzi trzecie dziecko. Dochód Piotra wynosi 120 000 zł rocznie, natomiast Paulina pracując na etacie zarabia 40 000 zł rocznie. Podatek Piotra przed uwzględnieniem ulgi wyniesie 25 482 zł, natomiast Pauliny 6 275 zł. Wysokość ulgi prorodzinnej wyniesie: 12 (m-cy) × 2 × 92,67 zł + 5 (m-cy) × 1 × 166,67 zł = 3 057,43 zł.

Paulina i Piotr mogą tę ulgę rozliczyć między sobą w dowolnej proporcji. Rozliczając ją w równych proporcjach Piotr zapłaci podatek w wysokości 23 953 zł, natomiast Paulina – 4 746 zł. Zaoszczędzą w ten sposób 3 057 zł.

 

Rozliczanie wspólnie z małżonkiem

Możesz się rozliczać wspólnie z małżonkiem, jeżeli jesteście małżeństwem przez cały rok podatkowy, nie macie intercyzy, nie jesteście w separacji oraz gdy oboje rozliczacie się na zasadach ogólnych.

Podatek wylicza się w następujący sposób: najpierw należy ustalić sumę dochodów małżonków, następnie podzielić ją na pół i od tej kwoty obliczyć podatek, stosując kwotę zmniejszającą podatek. Wyliczony podatek należy pomnożyć przez dwa. Prowadzi to do równomiernego opodatkowania obojga małżonków.

Przykład*

Paweł i Lidia są małżeństwem od 2 lat i zamierzają rozliczać się wspólnie. Dochód Pawła wynosi 120 000 zł, Lidii – 0 zł. Rozliczając się samodzielnie Paweł zapłaci 25 571 zł podatku, natomiast Lidia 0 zł. Łączny podatek wyniósłby 25 571 zł.

Jeśli Paweł i Lidia wybiorą rozliczenie wspólne ich podatek zostanie obliczony w następujący sposób:

  1. 120 000 zł + 0 zł = 120000 zł
  2. 120 000 zł ÷ 2 = 60 000 zł
  3. 60 000 zł × 17% – 525,12 zł ≈ 9 675 zł
  4. 9 675 zł × 2 = 19 350 zł

Paweł i Lidia dzięki wspólnemu opodatkowaniu zaoszczędzą 6 221 zł.

 

Zerowy PIT dla młodych

Zerowy PIT dla młodych nie dotyczy przedsiębiorców. Zwolnione od opodatkowania są tylko przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy oraz umów zlecenie, otrzymane przez podatnika do ukończenia 26. roku życia, w wysokości nieprzekraczającej 85 528 zł w roku podatkowym. Przychody powyżej tej kwoty powinny być opodatkowane według skali podatkowej.

 

Zalety skali podatkowej:

  • uwzględnienie kosztów działalności;
  • możliwość skorzystania z ulg, np. ulga na Internet, ulga prorodzinna, ulga rehabilitacyjna, ulga na działalność badawczo-rozwojową, ulga termomodernizacyjna;
  • możliwość wspólnego rozliczania się z małżonkiem lub dzieckiem;
  • możliwość odliczenia straty z lat ubiegłych;
  • możliwość odliczenia darowizn np. na cele kultu religijnego, organizacji pożytku publicznego, darowizn krwi.

Wady skali podatkowej:

  • osiągając wysokie przychody, tj. ponad 85 528 zł przechodzisz na stawkę 32%;
  • obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych lub księgi przychodów i rozchodów;
  • sporządzanie spisu z natury;
  • obowiązek prowadzenia imiennych kart przychodów pracowników.

 

Podatek liniowy

Stawka podatku liniowego wynosi 19%, niezależnie od wysokości osiągniętego dochodu. Podatek rośnie wprost proporcjonalnie do wielkości podstawy opodatkowania. Z tego względu ta forma opodatkowania jest opłacalna, gdy uzyskujesz wysokie dochody. Rozliczając się na zasadach podatku liniowego nie możesz od swojego dochodu odliczyć części ulg.

Nie możesz skorzystać z podatku liniowego, jeżeli podejmujesz aktywności na rzecz byłego pracodawcy, w zakresie tych samych usług, które wchodziły w skład obowiązków wykonywanych w ramach zatrudnienia (w roku podatkowym).

Podstawę opodatkowania możesz obniżyć jedynie o:

  • składki emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe zapłacone w roku podatkowym;
  • poniesione straty z lat ubiegłych;
  • wpłaty dokonane w ciągu roku na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego;
  • wydatki na działalność badawczo-rozwojową.

Natomiast sam podatek, tak jak na zasadach ogólnych, możesz obniżyć o zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne.

 

Zalety podatku liniowego:

  • stała stawka podatku;
  • łatwiejszy sposób wyliczenia podatku;
  • możliwość odliczenia kosztów uzyskania przychodów;
  • możliwość odliczenia straty z lat ubiegłych.

Wady podatku liniowego:

  • nie można rozliczać się wspólnie z małżonkiem lub dzieckiem;
  • nie można korzystać z większości ulg podatkowych;
  • dochodów z działalności opodatkowanej liniowo nie można łączyć z dochodami, które należy opodatkować na zasadach ogólnych np. z przychodami z działalności wykonywanej osobiście lub dochodów z tytułu umowy o pracę;
  • brak kwoty wolnej;
  • obowiązek prowadzenie ksiąg rachunkowych lub księgi przychodów i rozchodów;
  • sporządzanie spisu z natury;
  • obowiązek prowadzenie imiennych kart przychodów pracowników;
  • prowadzenie ewidencji wyposażenia, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

 

Dla kogo podatek liniowy?

Najczęściej podatek liniowy jest opłacalny dla przedsiębiorców, którzy mają dochody wyższe niż 85 528 zł oraz nie mają możliwości korzystania ze wspólnego rozliczania się z małżonkiem albo dzieckiem i nie korzystają z ulg podatkowych.

Przykład*

Filip jest programistą. Nie ma żony oraz dzieci. Zastanawia się jaką formę opodatkowania wybrać. Rozważa zasady ogólne oraz podatek liniowy. Zakłada, że jego dochód wyniesie 150 000 złotych.

Jeśli wybierze rozliczanie na zasadach ogólnych:
85 528 zł × 17 % = 14 539,76 zł
150 000 zł – 85 528 zł) × 32% = 20 631,04 zł
Kwota zmniejszająca podatek:
brak

Podatek do zapłaty:
14 539,76 zł + 20 631,04 zł = 35 170,80 zł ≈ 35 171 zł

Jeśli wybierze rozliczanie wg podatku liniowego podatek wyniesie:
150 000 zł × 19% = 28 500 zł

Filip wybierając opodatkowanie swoich dochodów podatkiem liniowym zaoszczędzi 6 671 zł.

 

Przykład*
Marek jest tłumaczem i samotnie wychowuje dwoje dzieci w wieku szkolnym. Przekazuje również darowiznę w wysokości 7 000 zł pobliskiej fundacji działającej na rzecz dzieci z niepełnosprawnością. Zastanawia się jaką formę opodatkowania wybrać – zasady ogólne, podatek liniowy, czy ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Zakłada, że jego przychody wyniosą 220 000 zł, zaś koszty 130 0000 zł, więc dochód wyniesie 90 000 zł.

Jeśli wybierze rozliczanie na zasadach ogólnych może skorzystać ze wspólnego rozliczania się z dzieckiem:
Najpierw należy sprawdzić jaka kwota darowizny możliwa jest do odliczenia od dochodu.
90 000 zł × 6% = 5 400 zł

Marek może odliczyć od swojego dochodu 5 400 zł przekazanej darowizny.

90 000 zł – 5 400 zł = 84 600 zł
84 600 ÷ 2 = 42 300zł

42 300 zł × 17 % = 7 191 zł
7 191 – 525,12 = 6 665,88 zł
6 665,88 × 2 = 13 331,76

Marek może skorzystać z ulgi na dzieci:
2 × 92,67 zł × 12 = 2 224,08 zł
Podatek do zapłaty:
13 331,76 zł – 2 224,08 zł = 11 107,68 zł ≈ 11 108

Jeśli wybierze rozliczanie wg podatku liniowego:
90 000 zł × 19% = 17 100 zł

Jeśli wybierze ryczałt od przychodów ewidencjonowanych:

Najpierw należy sprawdzić jaka kwota darowizny możliwa jest do odliczenia od przychodu.
220 000 zł × 6% = 13 200 zł

Marek może odliczyć od swojego dochodu całą przekazaną darowiznę.
220 000 zł – 7000 zł = 213 000 zł
213 000 zł × 20% = 42 600 zł

Marek wybierając opodatkowanie na zasadach ogólnych zapłaci najmniejszy podatek.

Wybierając formę opodatkowania, należy przeanalizować swoją sytuację rodzinną oraz materialną. Jeśli jesteś bezdzietnym singlem i osiągasz wysokie dochody z działalności, bardziej opłacalne może okazać się rozliczenie podatkiem liniowym. Natomiast będąc w odwrotnej sytuacji warto zastanowić się nad rozliczaniem na zasadach ogólnych.  Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych jest natomiast często nieopłacalny przy działalności, która generuje dużo kosztów. Pamiętaj, że nie ma jednej złotej zasady i każdy przypadek należy przeanalizować dokładnie przed podjęciem ostatecznej decyzji.

 

Zaliczki na podatek dochodowy

Przy opodatkowaniu w formie podatku liniowego oraz skali podatkowej zaliczki oblicza się narastająco od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego. Przedsiębiorca powinien od swojego przychodu odjąć opłacone składki ZUS oraz koszty uzyskania przychodu.

Po wyliczeniu podstawy opodatkowania trzeba ją zaokrąglić do pełnych złotych. Następnie otrzymaną kwotę należy pomnożyć przez stawkę podatku i odjąć kwotę zmniejszającą podatek oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% podstawy wymiaru składki). Na koniec zaliczkę za konkretny okres pomniejsza się o sumę zaliczek zapłaconych w poprzednich okresach rozliczeniowych i zaokrągla do pełnych złotych.

Zaliczki na podatek dochodowy przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych oraz podatkiem liniowym można opłacać miesięcznie (do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczenia), kwartalnie lub w uproszczonej formie. Kwartalne rozliczanie zaliczek przysługuje jedynie przedsiębiorcom, którzy rozpoczynają działalność oraz tzw. małym podatnikom, czyli tym, których przychody w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły 1 200 000 euro.

Uproszczona forma wpłacania zaliczek skierowana jest do przedsiębiorców, którzy złożyli przynajmniej dwa lata wcześniej zeznanie podatkowe i polega na wpłacaniu miesięcznych zaliczek w stałej kwocie wynoszącej 1/12 podatku obliczonego od dochodu wykazanego w zeznaniu za rok ubiegły lub dwa lata wstecz. Pamiętaj, że zaliczki musisz wpłacać bezgotówkowo. Jeżeli należna zaliczka nie przekracza 1 000 zł to nie musisz jej wpłacać.

 

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

 

Ryczałt jest uproszczoną formą opodatkowania podatkiem dochodowym. Podstawą opodatkowania jest przychód, a nie dochód, jak w poprzednio omawianych formach. Nie uwzględnia się kosztów, które ponosi przedsiębiorca. Stawki podatku są określone dla danego rodzaju działalności, więc nie każdy przedsiębiorca może skorzystać z tej formy opodatkowania.

Ryczałt możesz stosować do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym gdy działalność ta prowadzona jest w formie:

  • spółki cywilnej osób fizycznych,
  • spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku,
  • spółki jawnej osób fizycznych.

Ryczałt nie jest przeznaczony dla każdej wielkości działalności. Możesz go stosować w przypadku, gdy Twoje przychody uzyskane były wyłącznie z działalności wykonywanej samodzielnie i w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły równowartości 250 000 euro. Zastosowanie ma tutaj kurs euro ogłaszany przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego.

W przypadku podatników uzyskujących przychody wyłącznie w formie spółki, limit 250 000 euro dotyczy sumy przychodów wszystkich wspólników tej spółki.

Jeśli nie korzystasz z karty podatkowej, to bez względu na wysokość przychodów, możesz stosować ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w roku podatkowym, w którym rozpoczynasz działalność.

Jak już wspomnieliśmy, podstawą opodatkowania jest przychód, czyli kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Jeżeli dokonujesz sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem VAT, to za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek VAT.

Nie możesz wybrać ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych np. jeżeli zamierzasz otworzyć aptekę, lombard lub chcesz wykonywać działalność w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych. Inne wyłączenia znajdziesz w art. 8 Ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Podatek obliczany jest przy zastosowaniu określonych stawek, zależnych od rodzaju prowadzonej działalności:

  • 20% od przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów (lekarz, lekarz stomatolog, lekarz weterynarii, technik dentystyczny, felczer, położna, pielęgniarka, tłumacz, nauczyciel w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny);
  • 17% m.in. od przychodów ze świadczenia usług:
    • fotograficznych (z wyjątkiem specjalistycznych usług fotograficznych fotoreporterów i wykonywania fotografii reklamowych lub podobnych),
    • parkingowych,
    • wynajmu i dzierżawy samochodów osobowych i furgonetek bez kierowcy,
    • pośrednictwa w sprzedaży hurtowej samochodów osobowych i furgonetek prowadzanej przez Internet;
  • 10 % przychodów z odpłatnego zbycia praw majątkowych lub nieruchomości, nawet jeśli nie są one ujęte w wykazie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na okres ich nabycia, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z pozarolniczej działalności gospodarczej, a pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik majątku został wycofany z działalności, i dniem jego zbycia nie upłynęło sześć lat.
  • 8,5% m.in. od przychodów przychodów z działalności usługowej, w tym z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%;
  • 5,5% m.in. od przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych, z uzyskanej prowizji ze sprzedaży jednorazowych biletów komunikacji miejskiej, a także znaczków pocztowych;
  • 3% od przychodów z działalności: gastronomicznej (z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%), usługowej w zakresie handlu, z odpłatnego zbycia ruchomych składników majątku przedsiębiorstwa;
  • 2% od przychodów ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym na podstawie odrębnych przepisów do kwoty 40 000 zł rocznie.

 

Jeżeli wybierzesz ryczałt, Twoim obowiązkiem będzie złożenie zeznania podatkowego PIT-28/PIT-28S. Masz na to czas w terminie od dnia 15 lutego do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, w którym stosowałeś ryczałt. Zeznanie złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.

 

Przysługujące ulgi:

  • strata podatkowa z lat ubiegłych (jeżeli rozliczałeś się wcześniej np. według skali podatkowej);
  • składka zdrowotna, jeżeli nie została odliczona od podatku dochodowego;
  • ulga abolicyjna;
  • składki emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe zapłacone w roku podatkowym;
  • wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego dokonane w roku podatkowym;
  • ulga na Internet w wysokości nie wyższej niż 760 zł;
  • ulga rehabilitacyjna;
  • darowizny;
  • ulga termomodernizacyjna.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych płacony jest zazwyczaj miesięcznie. Przedsiębiorca może od swojego miesięcznego przychodu odjąć opłacone składki ZUS. Po wyliczeniu podstawy opodatkowania trzeba ją zaokrąglić do pełnych złotych. Następnie otrzymaną kwotę należy pomnożyć przez stawkę ryczałtu i odjąć składkę na ubezpieczenie zdrowotne (7,75% podstawy wymiaru składki). Na koniec zaliczkę zaokrągla się do pełnych złotych.

Ryczałt można wpłacać na rachunek urzędu skarbowego miesięcznie (do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień przed upływem terminu złożenia zeznania) lub kwartalnie (do 20. dnia następnego miesiąca po upływie kwartału, za który ryczałt ma być opłacony, a za ostatni kwartał roku podatkowego – przed upływem terminu złożenia zeznania). Kwartalne rozliczanie zaliczek przysługuje jedynie przedsiębiorcom, którzy rozpoczynają działalność oraz tym, których otrzymane przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 25 000 euro.

 

Zalety ryczałtu:

  • niewielka dokumentacja (uproszczona ewidencja przychodów);
  • brak konieczności sporządzania spisu z natury.

 

Wady ryczałtu:

  • brak możliwości uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów;
  • brak możliwości wspólnego rozliczania z małżonkiem lub dzieckiem;
  • podatek trzeba zapłacić, nawet gdy ponosisz stratę (ekonomiczną);
  • nie możesz skorzystać z ulgi prorodzinnej i ulgi na działalność badawczo-rozwojową.

 

Przykład*
Jarosław jest murarzem. Zastanawia się nad założeniem własnej działalności budowlanej. Jego planowany przychód wyniesie 150 000 zł, natomiast koszty uzyskania tego przychodu wyniosą 45 000 zł. Jaką formę opodatkowania powinien wybrać?

Jeśli wybierze rozliczanie na zasadach ogólnych:
Podstawa opodatkowania:
150 000 zł – 45 000 zł = 105 000 zł

85 528 zł × 17 % = 14 539,76 zł
(105 000 zł – 85 528 zł) × 32 % = 6 231,04 zł

Kwota zmniejszająca podatek:
525,12 zł – [525,12 zł × (105 000 zł – 85 528 zł) ÷ 41 472 zł] = 278,56 zł

Podatek do zapłaty:
14 539,76 zł + 6 231,04 zł – 278,56 zł = 20 492,24 zł ≈ 20 492 zł

Jeśli wybierze rozliczanie wg podatku liniowego:

Podstawa opodatkowania:
150 000 zł – 45 000 zł = 105 000 zł
105 000 zł × 19% = 19 950 zł

Jeśli wybierze rozliczanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych:

Podstawa do opodatkowania:
150 000 zł

150 000 zł × 5,5% = 8 250 zł

Najbardziej opłacalną dla Jarosława formą opodatkowania będzie ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, dający mu ponad 10 000 zł oszczędności.

Gdy masz niskie koszty w stosunku do przychodów oraz wykonujesz działalność pozwalającą na skorzystanie z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, wybór tej formy opodatkowania może okazać się trafnym rozwiązaniem.

 

Karta podatkowa

Karta podatkowa, podobnie jak ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, stanowi uproszczoną formę opodatkowania skierowaną do określonych rodzajów działalności. Uważana jest za najprostszą formę opodatkowania. Nie każdy podatnik może jednak skorzystać z karty podatkowej. Jest ona przeznaczona tylko dla niektórych rodzajów działalności gospodarczej.

Opodatkowanie na zasadach karty podatkowej polega na płaceniu stałej kwoty podatku, niezależnie od uzyskiwanych przychodów lub dochodów. Ta forma opodatkowania jest szczególnie korzystna dla małych firm, zatrudniających kilku pracowników lub posiadających zorganizowany zakład w małych miejscowościach.

 

Dla kogo karta podatkowa?

Jak już wspominaliśmy karta podatkowa nie jest dostępna dla wszystkich przedsiębiorców. Rozliczanie w formie karty podatkowej jest skierowane do przedsiębiorców prowadzących działalność m. in.:

  • usługową w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami, z wyjątkiem napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%;
  • usługową w zakresie handlu detalicznego wyrobami nieżywnościowymi, z wyjątkiem m. in. handlu paliwami silnikowymi i środkami transportu samochodowego;
  • gastronomiczną, jeżeli nie jest do niej prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%;
  • w zakresie usług weterynaryjnych i medycznych;
  • w zakresie usług transportowych, wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu;
  • w zakresie usług rozrywkowych;
  • w zakresie usług edukacyjnych, polegającą na udzielaniu lekcji na godziny.

Szczegółowy katalog działalności, uprawniających do rozliczania się w formie karty podatkowej, znajduje się w załączniku nr 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Ich charakterystyka została określona w załączniku nr 4 tej ustawy.

 

Stawki podatku

Stawki podatku są określone kwotowo i podlegają corocznie podwyższeniu odpowiadającemu inflacji (wzrostowi cen towarów i usług konsumpcyjnych).

Wysokość stawek uzależniona jest m.in. od:

  • rodzaju i zakresu prowadzonej działalności;
  • liczby zatrudnionych pracowników;
  • liczby mieszkańców miejscowości, w której prowadzona jest działalność gospodarcza.

 

Przykładowe miesięczne stawki podatku karty podatkowej obowiązujące w roku 2019 przedstawia poniższa tabela (w kolejnych latach, podane stawki mogą ulegać zmianie):

 

Wady karty podatkowej:

  • prowadząc działalność nie możesz korzystać z usług osób niezatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów, z wyjątkiem czynności specjalistycznych;
  • Twój małżonek nie może prowadzić działalności w tym samym zakresie;
  • nie możesz wytwarzać wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym;
  • podatek należy zapłacić, nawet gdy nie było przychodów;
  • brak możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem;
  • brak ulg (z wyjątkiem możliwości odliczenia składki zdrowotnej);
  • ograniczona liczba zatrudnionych pracowników;
  • działalność może być prowadzona tylko w Polsce.

 

Zalety karty podatkowej:

  • stała, ustalona kwotowo stawka podatkowa;
  • nie trzeba składać rocznej deklaracji podatkowej;
  • nie trzeba prowadzić ksiąg rachunkowych;
  • rachunki wystarczy gromadzić chronologicznie.

 

*W przykładach oznaczonych gwiazdką podano wyliczenia dla stawek podatku obowiązujących od 2020 r. Nie uwzględniono składki zdrowotnej oraz składek ZUS.

 

Podsumowanie

Wybór formy opodatkowania nie jest łatwy. Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi na pytanie Jaką formę opodatkowania wybrać? Na Twój wybór wpływ powinno mieć kilka czynników, m.in. jaki rodzaj działalności będziesz wykonywał, ile prawdopodobnie zarobisz, jak duże koszty będziesz ponosił, czy chcesz skorzystać z ulg oraz jaka jest twoja sytuacja rodzinna. Oczywiście czynniki te mogą się zmienić – dlatego masz prawo zmienić formę opodatkowania.

 

Źródła:

Ulgi podatkowe PIT, biznes.gov.pl

Skorzystaj z ulgi podatkowej na dziecko, gov.pl

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930, tj. Dz.U. 2019 poz. 43

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350, ze zm., art. 27 ust. 1 i 1a.

 

Autor artykułu: Paulina Cirkowska

 

Zastanawiasz się, którą formę opodatkowania wybrać? Co będzie dla Ciebie bardziej opłacalne? Napisz do nas lub umów się na bezpłatną konsultację. Nasi doradcy z chęcią odpowiedzą na wszystkie Twoje pytania związane z założeniem i prowadzeniem firmy.