Prowadzenie działalności gospodarczej, w której dokonujesz sprzedaży na rzecz osób fizycznych wiąże się najczęściej z koniecznością korzystania z kasy fiskalnej. W niektórych sytuacjach można jednak skorzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej. Z końcem 2021 roku dotychczasowe przepisy przestały obowiązywać. W dzienniku ustaw opublikowano już jednak nowe rozporządzenie na lata 2022-2023. Nie wywraca ono do góry nogami dotychczasowego systemu zwolnień, jednak różni się pod pewnymi względami, w związku z czym warto omówić jego główne założenia.

Obowiązek stosowania kas fiskalnych
Nowe rozporządzenie w sprawie zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (fiskalnych)
Bezwzględny obowiązek ewidencjonowania na kasie fiskalnej

 

Obowiązek stosowania kas fiskalnych

Stosowanie kas fiskalnych jest prawnym obowiązkiem wynikającym z ustawy o podatku od towarów i usług (ustawy o VAT). Zgodnie z przepisami tej ustawy podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Przez kasy rejestrujące należy rozumieć oczywiście to samo co przez potoczne sformułowanie „kasy fiskalne”.

We wspomnianej ewidencji wykazuje się dane o sprzedaży, zawarte w dokumentach wystawianych przy zastosowaniu kas rejestrujących, w tym określające przedmiot opodatkowania, wysokość podstawy opodatkowania i podatku należnego oraz dane służące identyfikacji poszczególnych sprzedaży, w tym numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług (VAT) albo podatku od wartości dodanej (tzn. podatku VAT nakładanego w innych krajach członkowskich UE).

Prowadzenie ewidencji za pomocą kas fiskalnych wiąże się z wieloma obowiązkami. Jednym z najważniejszych jest oczywiście wystawianie i wydawanie nabywcom paragonów fiskalnych lub faktur z każdej sprzedaży. Można je wystawiać w postaci papierowej lub za zgodą nabywcy, w postaci elektronicznej, przesyłając ten dokument w sposób z nim uzgodniony.

O tym jak istotny jest temat kas fiskalnych świadczyć może chociażby fakt, że brak kasy fiskalnej może nawet doprowadzić do niemożności prowadzenia sprzedaży. Jeśli z niezależnych od Ciebie przyczyn ewidencja sprzedaży przy zastosowaniu kas fiskalnych nie może być prowadzona, musisz ewidencjonować sprzedaż przy zastosowaniu rezerwowej kasy fiskalnej. Jeśli nie jest to możliwe nie możesz prowadzić sprzedaży.

Ustawodawca przewidział jednak uprawnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do zwolnienia poprzez rozporządzenie, na czas określony, niektórych grup podatników oraz niektórych czynności z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas fiskalnych. Warto więc dowiedzieć się czy na pewno koniecznie musisz prowadzić sprzedaż ewidencjonując ją na kasie fiskalnej.

 

Nowe rozporządzenie w sprawie zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (fiskalnych)

Projekt nowego rozporządzenia związanego ze wspomnianymi zwolnieniami datowany jest na 23 listopada 2021 roku. Do projektu dołączono inne dokumenty legislacyjne, w tym uzasadnienie. Można zapoznać się z tymi dokumentami wchodząc na stronę internetową Rządowego Centrum Legislacji.

Samo rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących datowane jest zaś na 22 grudnia. Rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem jednego przepisu, o czym przeczytasz więcej w dalszej części tekstu. Nowe rozporządzenie pojawiło się w miejsce dotychczasowego rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2018 r. 

Jeśli chcesz zapoznać się z treścią nowego rozporządzenia możesz je znaleźć np. w Internetowym Systemie Aktów Prawnych.

 

Zwolnienia podmiotowe i podmiotowo-przedmiotowe

Rozporządzenie przewiduje utrzymanie limitu 20 tys. zł uprawniającego do nieewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej oraz kilka innych rodzajów zwolnień zależnych od sytuacji danego podmiotu gospodarczego (zwolnienia podmiotowe i podmiotowo-przedmiotowe). Można wymienić w tej kategorii przede wszystkim zwolnienia ze względu na wysokość obrotów oraz ze względu na udział w obrotach sprzedaży zwolnionej z obowiązku ewidencjonowania. Istnieje również zwolnienie dla jednostek samorządu terytorialnego, którego nie będziemy w tym artykule omawiać. Wszystkie te zwolnienia reguluje szczegółowo § 3 rozporządzenia.

 

Zwolnienie ze względu na wysokość obrotów

Z obowiązku ewidencjonowania na kasie fiskalnej w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2023 r. zwolnieni są podatnicy, u których wartość sprzedaży dokonanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 20 000 zł.

W przypadku rozpoczęcia działalności w poprzednim roku podatkowym wartość ta będzie liczona proporcjonalnie do okresu wykonywania tych czynności w poprzednim roku podatkowym.

Opisanego powyżej zwolnienia nie stosuje się jednak do podatników, którzy w poprzednim roku podatkowym mieli obowiązek ewidencjonowania lub przestali spełniać warunki do zwolnienia z tego obowiązku.

Zwolnienie obowiązuje również podatników rozpoczynających po dniu 31 grudnia 2021 r. dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży z tego tytułu nie przekroczy, w proporcji do okresu wykonywania tych czynności w danym roku podatkowym, kwoty 20 000 zł.

 

Zwolnienie ze względu na udział sprzedaży zwolnionej z ewidencjonowania (zwolnienia podmiotowo-przedmiotowe)

Nowe rozporządzenie, podobnie jak poprzednie, przewiduje również zwolnienia podmiotowe powiązane ze zwolnieniami przedmiotowymi, a konkretnie z udziałem procentowym sprzedaży dotyczącej czynności zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania na kasie fiskalnej. Więcej na temat zwolnień przedmiotowych dowiesz się z dalszej części artykułu.

Jeśli dokonujesz dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania (chodzi tu jednak tylko o czynności wymienione w części pierwszej załącznika) zwolnienie dotyczy Cię w przypadku, gdy udział sprzedaży z tytułu czynności zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania (wymienionych w części I załącznika do rozporządzenia) w całkowitej sprzedaży podatnika dokonywanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych (udział procentowy sprzedaży) był w poprzednim roku podatkowym wyższy niż 80%.

Zwolnienia tego nie możesz zastosować, jeśli w pierwszym lub drugim półroczu poprzedniego roku podatkowego Twój udział procentowy sprzedaży był niższy albo równy 80%.

Zwolnienie dotyczy również podatników, którzy rozpoczną po dniu 31 grudnia 2021 r. dostawę towarów lub świadczenie usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, jeżeli przewidywany przez nich udział procentowy sprzedaży będzie wyższy niż 80%:

  • za okres pierwszych sześciu miesięcy wykonywania tych czynności;
  • za okres do końca roku, w przypadku gdy okres wykonywania tych czynności w roku podatkowym jest krótszy niż sześć miesięcy.

 

Czego nie wlicza się do wartości sprzedaży na potrzeby zwolnień podmiotowych i podmiotowo-przedmiotowych?

Przy obliczaniu wartości sprzedaży na potrzeby omawianych powyżej zwolnień nie uwzględnia się wartości należnego VAT.

Na potrzeby korzystania z tych zwolnień nie uwzględnia się także dokonanej lub przewidywanej sprzedaży z tytułu dostawy nieruchomości oraz dostawy towarów i świadczenia usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, jeżeli czynności te w całości zostały udokumentowane fakturą. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu rozporządzenia:

Powyższe pozwala eliminować sprzedaż, która niejako zaburza obraz (co do skali realizowanej działalności określonej w art. 111 ust. 1 ustawy). W przeciwnym razie podatnik dokonujący jednorazowo zbycia, np. nieruchomości „skonsumowałby” całą wartość sprzedaży uprawniającą go do korzystania ze zwolnienia.

 

Utrata prawa do zwolnienia

Prawo do zwolnienia podmiotowego lub podmiotowo-przedmiotowego nie wygasa od razu, gdy przestaniesz spełniać uprawniające Cię do niego warunki. W uzasadnieniu do projektu rozporządzenia możemy przeczytać, że:

Generalnie utrzymano zasadę, że utrata prawa do zwolnienia z ewidencjonowania następuje po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu, w którym wystąpiło zdarzenie uniemożliwiające korzystanie z danego tytułu zwolnieniowego.

Przykładowo, w podstawowym przypadku dotyczącym rocznego limitu 20 000 zł (określonym w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia) zwolnienie traci moc po upływie dwóch miesięcy następujących po miesiącu, w którym wartość Twojej sprzedaży dokonywanej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych przekroczyła kwotę 20 000 zł.

W nowym rozporządzeniu zrezygnowano z przepisu dotyczącego sytuacji, w której podatnicy tracąc prawo do zwolnienia musieliby instalować ponad 5 000 kas. W dotychczasowym stanie prawnym zwolnienie traciłoby moc po upływie roku, licząc od końca półrocza danego roku podatkowego, w którym podatnik korzystał z tego zwolnienia, jeżeli w okresie tego półrocza udział procentowy obrotu był równy 80% albo niższy niż 80%. W nowym rozporządzeniu nie znajdziemy już jednak takiego przepisu.

Szczegółowe terminy utraty prawa do zwolnienia znajdziesz w § 5 i 6 nowego rozporządzenia (§ 6 zawiera przepisy przejściowe).

 

Zwolnienia przedmiotowe

Z obowiązku ewidencjonowania w danym roku podatkowym, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2023 r., zwolnione zostały czynności wymienione w załączniku do rozporządzenia. W odniesieniu do niektórych z nich zwolnienie stosuje się zgodnie z warunkami określonymi w tym załączniku.

Zwolnienia te możemy nazwać zwolnieniami przedmiotowymi, czyli zwolnieniami ze względu na przedmiot sprzedaży, a nie ze względu na podmiot dokonujący sprzedaży.

W zakresie zwolnień przedmiotowych nie zaszły rewolucyjne zmiany w stosunku do obowiązującego wcześniej rozporządzenia z 28 grudnia 2018 r. W uzasadnieniu do projektu nowego rozporządzenia napisano, że:

Przedmiotowy projekt zawiera dotychczasowe zwolnienia. Zmiany zapisów niektórych pozycji mają na celu aktualizację z uregulowaniami wynikającymi z ustawy lub innych aktów.

Załącznik został podzielony na dwie części. W pierwszej wymieniono enumeratywnie dostawy towarów lub świadczenie usług ze względu na ich przedmiot. W drugiej wskazano zaś „sprzedaż dotyczącą szczególnych czynności” (co w gruncie rzeczy również odnosi się do przedmiotu sprzedaży)

Przykładowymi czynnościami podlegającymi zwolnieniu przedmiotowemu są zgodnie z omawianym tu załącznikiem:

  • usługi związane z rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt, z wyłączeniem usług weterynaryjnych – z wyjątkiem usług podkuwania koni;
  • energia elektryczna, paliwa gazowe, para wodna, gorąca woda i powietrze do układów klimatyzacyjnych;
  • woda w postaci naturalnej; usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody;
  • usługi pocztowe i kurierskie;
  • usługi finansowe i ubezpieczeniowe;
  • czynności notarialne;
  • dostawa nieruchomości;
  • dzierżawa gruntów oraz oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
  • dostawa towarów przy użyciu urządzeń służących do automatycznej sprzedaży, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność i wydają towar.

Pełna lista czynności podlegających zwolnieniu znajduje się w załączniku do rozporządzenia.

 

Bezwzględny obowiązek ewidencjonowania na kasie fiskalnej

Opisanych powyżej zwolnień (zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych) nie można jednak stosować we wszystkich przypadkach. Podobnie jak w obowiązującym uprzednio stanie prawnym, niektóre czynności zostały bezwzględnie wyłączone z możliwości stosowania zwolnień z obowiązku ewidencjonowania na kasie fiskalnej. Oznacza to, że jeżeli dokonujesz tych czynności będziesz mieć obowiązek stosowania kasy fiskalnej.

Obowiązek ewidencjonowania na kasie fiskalnej dotyczy bezwzględnie m.in. przypadków:

  • dostawy:
    • gazu płynnego;
    • części do silników;
    • przyczep i naczep; kontenerów;
    • komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych oraz silników elektrycznych, prądnic i transformatorów
    • sprzętu fotograficznego, z wyłączeniem części i akcesoriów do sprzętu i wyposażenia fotograficznego;
    • zapisanych i niezapisanych nośników danych cyfrowych i analogowych;
    • napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2%, napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5% (bez względu na kod CN), z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów;
    • perfum i wód toaletowych, z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów;
  • świadczenia usług:
    • taksówek, z wyłączeniem wynajmu samochodów osobowych z kierowcą;
    • naprawy pojazdów silnikowych oraz motorowerów, w tym naprawy opon, ich zakładania, bieżnikowania i regenerowania;
    • w zakresie badań i przeglądów technicznych pojazdów,;
    • prawniczych, z wyłączeniem usług notarialnych;
    • fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych;
    • związanych z rozrywką i rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki, sale taneczne.

Zgodnie z rozporządzeniem od 1 lipca 2022 r. zwolnień z obowiązku ewidencjonowania nie będzie się stosować również do świadczenia usług mycia, czyszczenia samochodów i podobnych usług w tym przy użyciu urządzeń obsługiwanych przez klienta, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność w bilonie lub banknotach, lub innej formie (bezgotówkowej). 

Pozostałe wyłączenia ze zwolnień obowiązują od 1 stycznia 2022 r., podobnie jak same zwolnienia.

Pełna lista czynności podlegających obowiązkowemu ewidencjonowaniu na kasie fiskalnej oraz szczegółowych zasad w tym zakresie zawarta jest w § 4 rozporządzenia.

 

Podsumowanie

Nowe rozporządzenie, podobnie jak poprzednie, obowiązujące do końca 2021 r., zakłada, że część podatników nie będzie zobowiązana do ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej. Niemniej jednak wciąż niektóre grupy podatników będą miały bezwzględny obowiązek ewidencjonowania pewnych czynności przy pomocy kas fiskalnych, niezależnie od spełniania warunków do zwolnień.

Nowe rozporządzenie nie zmieniło znacząco dotychczasowego systemu zwolnień. Niemniej jednak z pewnością warto zapoznać się z wprowadzonymi zmianami.

Niezależnie od tego w jaki sposób powinna zostać zaewidencjonowana Twoja sprzedaż, warto zapewnić sobie wysoką jakość usług księgowych. Ewidencja sprzedaży to bowiem tylko jeden z etapów prowadzenia prawidłowych rozliczeń publicznoprawnych. Nie zwlekaj więc i zadzwoń do nas już dziś lub umów się na bezpłatną konsultację w dogodnym dla Ciebie terminie.

 


Napisz do nas!

Wykaz źródeł

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 685 z późn. zm.).

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2021 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. poz. 2442).

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2018 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. poz. 2519 z późn. zm.).

Uzasadnienie do Projektu z dnia 23 listopada 2021 r. Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, dostęp z 18 grudnia 2021 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji

Data ostatniej aktualizacji artykułu: