Prowadzisz sklep internetowy i zastanawiasz się, czy dotyczy Cię obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności (tzw. split payment)? Jeśli chcesz dowiedzieć się na czym polega ten mechanizm i w jaki sposób może wpłynąć na działalność Twojego sklepu, wyjaśnimy to w niniejszym artykule.

Co to jest mechanizm podzielonej płatności (split payment)?
Jakie korzyści płyną ze split payment dla podatnika?
Obowiązkowy split payment dla sklepu internetowego?
Sankcje za niestosowanie mechanizmu podzielonej płatności

 

Co to jest mechanizm podzielonej płatności (split payment)?

Mechanizm podzielonej płatności został wprowadzony do przepisów o podatku od towarów i usług (VAT), głównie w jednym celu – przeciwdziałaniu unikaniu podatków i przestępczości podatkowej.

Zasada jego funkcjonowania jest dość prosta. Nabywca towaru bądź usługi opłacając fakturę nie wpłaca całości kwoty na zwykły rachunek rozliczeniowy sprzedawcy. Jedynie jedna część, będąca zapłatą ceny netto za sprzedawane towary lub usługi trafia na „zwykły” rachunek sprzedawcy albo jest rozliczana w inny sposób. Druga natomiast trafia na specjalny rachunek VAT sprzedawcy, do którego ma on ograniczony dostęp. Może on dokonywać z tego rachunku przelewów na inne rachunki VAT lub opłacać należności wobec urzędu skarbowego. Wypłata pieniędzy z rachunku VAT jest co prawda możliwa, jednak konieczne jest złożenie wniosku do naczelnika urzędu skarbowego o wypłatę środków z rachunku VAT. Rozpatrzenie wniosku może trwać nawet 60 dni.

Wprowadzone rozwiązanie uniemożliwia więc w zasadzie większość oszustw podatkowych, jak np. wyłudzenie podatku VAT poprzez karuzelę podatkową z wykorzystaniem tzw. znikających podatników.

Split payment ma zastosowanie do rozliczeń B2B. Nie będzie on miał więc znaczenia w przypadku sprzedaży dokonywanej na rzecz osób fizycznych, niewykonujących działalności gospodarczej.

 

Jakie korzyści płyną ze split payment dla podatnika?

Stosowanie mechanizmu podzielonej płatności wiąże się z poważnym ograniczeniem płynności finansowej. Z racji tego że split payment jest obowiązkowy jedynie w niektórych przypadkach, ustawodawca musiał w jakiś sposób zrekompensować niedogodności związane z ograniczoną płynnością przedsiębiorstwa, celem zachęcenia podatników do korzystania z tego mechanizmu.

Jedną z korzyści stosowania mechanizmu podzielonej płatności jest niestosowanie wobec podatnika podwyższonych odsetek za zwłokę w określonych sytuacjach. W przypadkach wymienionych w przepisach Ordynacji podatkowej, do zaległości w podatku VAT stosuje się podwyższoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 150%. Jednakże do zaległości powstałej za okres rozliczeniowy, za który w złożonej deklaracji podatkowej wykażesz kwotę podatku naliczonego, której co najmniej 95% wynika z otrzymanych przez Ciebie faktur, które zostały zapłacone z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, nie stosuje się wspomnianego przepisu dotyczącego podwyższonych odsetek.

Ponadto, do wysokości kwoty odpowiadającej kwocie podatku wynikającej z otrzymanej faktury, zapłaconej z zastosowaniem split payment nie stosuje się niektórych przepisów o VAT podwyższających zobowiązanie podatkowe.

Te korzystne rozwiązania nie będą miał jednak zastosowania, jeżeli wiedziałaś/-eś, że faktura zapłacona z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności:

  • została wystawiona przez podmiot nieistniejący;
  • stwierdza czynności, które nie zostały dokonane;
  • podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością;
  • potwierdza czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i art. 83 Kodeksu cywilnego (w uproszczeniu chodzi o czynności bezwzględnie nieważne i pozorne oświadczenia woli).

Korzystanie z mechanizmu podzielonej płatności może również wpływać na zakres Twojej odpowiedzialności lub też sprawy związane z egzekucją sądową i administracyjną. Jednakże nie to wydaje się najciekawszą korzyścią związaną ze stosowaniem split payment. Szczególnie godną uwagi jest możliwość obniżenia zobowiązania podatkowego w VAT.

Jeśli swoje zobowiązanie z tytułu VAT zapłacisz w całości z rachunku VAT w terminie wcześniejszym niż termin zapłaty podatku możesz obniżyć kwotę zobowiązania podatkowego z tytułu VAT. Jest to zgodny z prawem sposób na obniżenie swojego zobowiązania podatkowego. Jako, że rachunki VAT są nieodłącznie związane z mechanizmem podzielonej płatności, rozwiązanie to stanowi bardzo silną zachętę do korzystania ze split payment.

 

Obowiązkowy split payment dla sklepu internetowego?

Jeżeli nie przekonują Cię przewidziane w przepisach zachęty, nie musisz korzystać z mechanizmu podzielonej płatności, o ile przepisy nie przewidują, że mechanizm ten jest w Twoim przypadku obowiązkowy.

Split payment jest bowiem obowiązkowy przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do Ustawy o podatku od towarów i usług, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej.

Czy split payment może więc okazać się obowiązkowy dla sklepu internetowego? To zależy przede wszystkim od tego czym handlujesz. Załącznik 15 do ustawy o podatku od towarów i usług zawiera wykaz dużo ponad stu towarów i usług, które mogą spowodować powstanie obowiązku stosowania przez Ciebie split payment. Zapewne nie wszystkie będą dotyczyć sklepów internetowych, gdyż niektóre z wymienionych tam produktów nie nadają się do tego rodzaju sprzedaży. Niemniej jednak, handel produktami wymienionymi w wielu pozycjach wspomnianego załącznika do ustawy o VAT może wiązać się z obowiązkowym stosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Obowiązkowy split payment będzie dotyczył np. sklepów internetowych oferujących części do komputerów lub samochodów. Przykładowo, wspomniany załącznik nr 15 wymienia:

  • elektroniczne układy scalone – wyłącznie procesory (poz. 59 załącznika),
  • komputery i pozostałe maszyny do automatycznego przetwarzania danych oraz części i akcesoria do nich (poz. 60),
  • jednostki pamięci – wyłącznie dyski twarde (HDD) i półprzewodnikowe urządzenia pamięci trwałej – wyłącznie dyski SSD (poz. 61 i 62),
  • telefony dla sieci komórkowych lub dla innych sieci bezprzewodowych – wyłącznie telefony komórkowe, w tym smartfony (poz. 63),
  • świece zapłonowe; iskrowniki; prądnice iskrownikowe; magnetyczne koła zamachowe; rozdzielacze; cewki zapłonowe (poz. 71),
  • części i akcesoria do pojazdów silnikowych (z wyłączeniem motocykli), gdzie indziej niesklasyfikowane (poz. 76),
  • części i akcesoria do motocykli i przyczep motocyklowych bocznych (poz. 77).

To oczywiście tylko wybrane produkty, którymi handel może rodzić obowiązek dokonywania rozliczeń z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności. Poza tym obowiązek ten może dotyczyć np. handlu aparatami lub biżuterią. Jeżeli chcesz upewnić się, że nie ciąży na Tobie obowiązek dokonywania rozliczeń z wykorzystaniem split payment, musisz sięgnąć do wspomnianego już załącznika i sprawdzić, czy nie ma w nim towarów, którymi handlujesz.

Pamiętaj jednak, że obowiązkowy split payment dotyczy faktur w których kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej. W przypadku transakcji na mniejsze kwoty split payment nie będzie obowiązkowy. Niemniej jednak z językowego brzmienia przepisów wynika, że, już sam fakt dokonywania dostawy towarów lub świadczenia usług wymienionych w załączniku lub nabywanie ich, rodzi obowiązek posiadania przez Ciebie stosownego rachunku w banku lub SKOK, prowadzonego w walucie polskiej.

Przy obowiązkowym split payment jako sprzedawca musisz pamiętać o dodatkowym obowiązku dotyczącym wystawianej faktury. Poza standardowymi danymi powinna ona zawierać dodatkowo wyrazy „mechanizm podzielonej płatności”.

Jeśli transakcji występujesz w charakterze nabywcy i transakcja objęta jest obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności, to pamiętaj o wysłaniu przelewu w mechanizmie podzielonej płatności.

 

Sankcje za niestosowanie mechanizmu podzielonej płatności

Niestosowanie split payment w przypadku, gdy nie jest on obowiązkowy nie może rzecz jasna wiązać się z żadnymi sankcjami z tego tytułu. Tracisz jedynie możliwe korzyści, które dotyczyłyby Cię w przypadku stosowania tego mechanizmu. Za jego niestosowanie nie będziesz jednak ponosić żadnych kar. Sprawa wygląda zupełnie inaczej w przypadku obowiązku stosowania mechanizmu podzielonej płatności. Odpowiedzialność za niestosowanie split payment może ponosić zarówno sprzedawca towaru lub usługi, jak i jego nabywca.

Odpowiedzialność nabywcy

W razie niezastosowania się do obowiązku zapłacenia faktury z wykorzystaniem split payment, możesz zostać obciążona/-y dodatkowym zobowiązaniem podatkowym. Naczelnik urzędu skarbowego lub celno-skarbowego ustali w takiej sytuacji dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Jego wysokość to 30% kwoty podatku przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, wykazane na fakturze, której dotyczy płatność. Jeśli  jednak dostawca lub usługodawca rozliczy całą kwotę wynikającą z faktury, która została zapłacona niezgodnie z obowiązkiem stosowania split payment, to wobec nabywcy nie ustala się dodatkowego zobowiązania.

Zgodnie z przepisami, w stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, nie ustala się dodatkowego zobowiązania podatkowego. Oczywiście nie jest to żadna pociecha dla takich osób, gdyż dokonywanie płatności z pominięciem split payment, w przypadku gdy jest on obowiązkowy, jest zagrożone karą grzywny do 720 stawek dziennych. W sprawach mniejszej wagi można zaś odpowiadać jak za wykroczenie skarbowe.

Odpowiedzialność sprzedawcy

Również jako sprzedawca możesz ponosić odpowiedzialność z tytułu niewypełnienia obowiązków związanych z mechanizmem podzielonej płatności.

Jeśli na fakturze dokumentującej sprzedaż objętą obowiązkowym split payment nie zawrzesz wyrazów „mechanizm podzielonej płatności”, mogą spotkać Cię podobne sankcje jak nabywcę, który nie korzysta ze split payment podczas płatności. Jeśli naczelnik urzędu skarbowego lub celno-skarbowego stwierdzi, że nie zawarłeś wspomnianych wyrazów na fakturze pomimo takiego obowiązku, ustali on dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku przypadającej na dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy, wykazanej na tej fakturze.

Także i w tym przypadku w stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się. Również błędy w wystawianiu faktur są bowiem zagrożone odpowiedzialnością na gruncie kodeksu karnego skarbowego.

 

Podsumowanie

Mechanizm podzielonej płatności jest rozwiązaniem, które w większości przypadków nie jest obowiązkowe. Mimo tego, możesz je stosować, korzystając dzięki temu z wielu zachęt podatkowych, ze zmniejszeniem zobowiązania podatkowego włącznie.

W niektórych przypadkach split payment jest jednak obowiązkowy. Wystawiając faktury musisz pamiętać o zamieszczaniu na nich stosownej adnotacji, jeśli obowiązkowo powinny być one opłacane z wykorzystaniem tego mechanizmu. Za brak takiej adnotacji lub opłacenie takiej faktury z pominięciem split payment są przewidziane sankcje w postaci podwyższenia zobowiązania podatkowego, a nawet odpowiedzialność karna.

Jeśli nie jesteś pewien, czy w przypadku Twojego sklepu internetowego split payment może być w pewnych sytuacjach obowiązkowy lub chciałbyś się dowiedzieć jak jego stosowanie wygląda w praktyce, chętnie pomożemy. Zadzwoń do nas już dziś lub umów się na bezpłatną konsultację w dogodnym dla Ciebie terminie.


Napisz do nas!

Wykaz źródeł

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa., Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926, ze zm.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, Dz.U. 2004 nr 54 poz. 535, ze zm.

Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy., Dz.U. 1999 nr 83 poz. 930, ze zm.

Bartosiewicz [w:] VAT. Komentarz, wyd. XIV, Warszawa 2020, art. 108(a). (dostęp: 5 stycznia 2021 r.)

Matarewicz [w:] Ustawa o podatku od towarów i usług. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2020, art. 108(a). (dostęp: 5 stycznia 2021 r.)

Złóż wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku VAT, biznes.gov.pl

Jak prawidłowo rozliczyć VAT – Kiedy stosować mechanizm podzielonej płatności, biznes.gov.pl

Data ostatniej aktualizacji artykułu: