Zastanawiasz się czy musisz od pierwszego dnia prowadzenia działalności rozliczać VAT w urzędzie skarbowym? Nie zawsze jest to konieczne. Z dzisiejszego artykułu dowiesz się, kiedy twoja firma może skorzystać ze zwolnienia z VAT, kiedy wymagana jest rejestracja do VAT oraz poznasz przypadki, w których nie musisz tego robić. 

Podatek VAT
Zwolnienia z VAT
Zwolnienie podmiotowe – dotyczące limitu sprzedaży do 200 tys. zł
Kiedy nie możesz skorzystać ze zwolnienia z VAT mimo niskiej sprzedaży?
Zwolnienie przedmiotowe  – dotyczące konkretnych towarów i usług
Kiedy musisz zarejestrować się jako podatnik VAT?
VAT przy handlu z krajami UE

 

Podatek VAT

 VAT (ang. value-added tax), czyli podatek od wartości dodanej, to podatek pośredni. Pobierany jest na każdym z etapów obrotu towarami bądź usługami. W polskich przepisach nazywany jest również podatkiem od towarów i usług.

Co podlega opodatkowaniu VAT?

Opodatkowaniu VAT podlegają:

  • odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
  • eksport towarów,
  • import towarów na terytorium kraju,
  • wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,
  • wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

 

Zwolnienia z VAT

 Nie zawsze dokonanie którejkolwiek z wyżej wymienionych czynności oznacza, że musisz zarejestrować się do VAT. W podatku od towarów i usług występują bowiem dwa rodzaje zwolnień – podmiotowe i przedmiotowe.

 

Zwolnienie podmiotowe – dotyczące limitu sprzedaży do 200 tys. zł

 Powinieneś zarejestrować się do VAT, jeżeli wartość Twojej sprzedaży w poprzednim roku podatkowym przekroczyła kwotę 200 tys. zł. W innym przypadku nie masz takiego obowiązku, ponieważ przysługuje Ci zwolnienie podmiotowe ze względu na niską wartość sprzedaży.

Do wartości tej sprzedaży nie wlicza się:

  • kwoty podatku,
  • wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju,
  • odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie ustawy o VAT lub rozporządzenia, z wyjątkiem:
    • transakcji związanych z nieruchomościami,
    • niektórych usług, np. udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz pośrednictwa  w  tym  zakresie;  usług  w  zakresie  udzielania  poręczeń,  gwarancji i  wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych; usług depozytów środków pieniężnych,
    • usług ubezpieczeniowych – jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych,
  • odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez Ciebie do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

 

WAŻNE!
Jeżeli rozpoczynasz działalność w trakcie roku, to limit uprawniający do zwolnienia obliczasz proporcjonalnie do okresu prowadzonej w roku podatkowym działalności gospodarczej, na podstawie przewidywanej przez Ciebie wartości sprzedaży. Jeśli faktyczna wartość przewidywanej przez Ciebie sprzedaży przekroczy limit uprawniający Cię do zwolnienia, traci ono moc począwszy od czynności, którą przekroczono limit.

 

Jeśli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego, nie masz prawa do odliczenia VAT od zakupów. Zapłacony przez Ciebie przy zakupach towarów i usług (związanych z działalnością) podatek VAT jest wtedy Twoim kosztem w podatku dochodowym – o ile wybrana przez Ciebie forma opodatkowania na to pozwala.

Jeśli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego – nie musisz prowadzić pełnej ewidencji sprzedaży i zakupów VAT. Obowiązuje Cię prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży, która pozwala Ci zorientować się, kiedy nastąpi przekroczenie progu zwolnienia z VAT. Pamiętaj, że do VAT musisz zarejestrować się przed sprzedażą, po której przekroczysz próg.  

 

Kiedy nie możesz skorzystać ze zwolnienia z VAT mimo niskiej sprzedaży?

 Nie wszyscy podatnicy mają możliwość skorzystania ze zwolnienia podmiotowego. Musisz zarejestrować się jako podatnik VAT, niezależnie od wartości zrealizowanej sprzedaży, gdy:

  • dostarczasz,:
    • towary wymienione w załączniku nr 12 do ustawy VAT (np. złom z metali szlachetnych, monety),
    • tereny budowlane,
    • nowe środki transportu,
    • części do pojazdów samochodowych i motocykli (dot. dostaw hurtowych i detalicznych);
  • świadczysz usługi:
    • prawnicze,
    • w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
    • jubilerskie,
    • ściągania długów, w tym factoringu;
  • nie masz siedziby działalności gospodarczej na terytorium Polski.

 

Zwolnienie przedmiotowe  – dotyczące konkretnych towarów i usług

 W przepisach możesz znaleźć grupę towarów i usług, które są wyłączone z opodatkowania VAT.

Są to m.in.:

  • dostawy towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
  • dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego,
  • usługi w zakresie obowiązkowych ubezpieczeń społecznych,
  • usługi transportu sanitarnego,
  • dostawę krwi, osocza w pełnym składzie, komórek krwi lub preparatów krwiopochodnych pochodzenia ludzkiego, niebędących lekami,
  • dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane,
  • szereg usług w zakresie opieki medycznej,
  • usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych.

Inne zwolnienia możesz znaleźć w art. 43 ustawy VAT oraz rozporządzeniach wydanych na podstawie art. 82 tej ustawy.

Jeśli wykonujesz wyłącznie czynności zwolnione od podatku, nie musisz składać deklaracji VAT-7, z wyjątkiem nielicznych sytuacjach przewidzianych w ustawie o VAT. Nie masz również obowiązku prowadzenia ewidencji dla potrzeb VAT lub uproszczonej ewidencji sprzedaży dla potrzeb VAT, jak w przypadku podatników korzystających ze zwolnienia podmiotowego.

 

Kiedy musisz zarejestrować się jako podatnik VAT?

 W jakich sytuacjach musisz w związku z powyższym zarejestrować się do VAT? Co do zasady zgłoszenie rejestracyjne (VAT-R) należy złożyć do naczelnika urzędu skarbowego przed dniem dokonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Możliwa jest również dobrowolna rejestracja do VAT w przypadku podatników zwolnionych podmiotowo z VAT lub wykonujących wyłącznie czynności zwolnione przedmiotowo z podatku.

Naczelnik urzędu skarbowego po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym zarejestruje Cię jako “podatnika VAT czynnego”, a w przypadku, gdy korzystasz ze wspomnianych wyżej zwolnień jako “podatnika VAT zwolnionego”. Na Twój wniosek może on potwierdzić to zarejestrowanie.

Jeżeli wcześniej przysługiwało Ci zwolnienie podmiotowe lub wykonywałeś jedynie czynności zwolnione przedmiotowo z podatku, musisz zarejestrować się do VAT (lub zaktualizować zgłoszenie, jeśli byłeś zarejestrowany jako podatnik zwolniony) w przypadkach:

  • rozpoczęcia sprzedaży opodatkowanej,
  • utraty zwolnienia,
  • rezygnacji ze zwolnienia.

Należy tego dokonać w następujących terminach:

  • przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku – w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży;
  • przed dniem, w którym tracisz prawo do zwolnienia ze względu na wysokość sprzedaży – w przypadku utraty prawa do zwolnienia;
  • przed początkiem miesiąca, w którym rezygnujesz ze zwolnienia ze względu na wysokość sprzedaży oraz zwolnienia przedmiotowego dotyczącego dostawy produktów rolnych i świadczenia usług rolniczych przez rolników ryczałtowych – w przypadku rezygnacji ze zwolnienia;:
  • przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT – w przypadku gdy rozpoczynając działalność, od pierwszej wykonanej czynności rezygnujesz ze zwolnienia ze względu na wysokość sprzedaży.

W formularzu VAT-R wskazuje się m.in. częstotliwość rozliczeń z tytułu VAT (miesięczne lub kwartalne), informacje o korzystaniu ze zwolnień podatkowych, czy też informację dotyczącą korzystania z kasowej metody rozliczania VAT.

 

VAT przy handlu z krajami UE

 Jeśli planujesz transakcje z kontrahentami zagranicznymi z obszaru UE, musisz zarejestrować się jako podatnik VAT UE. Dotyczy to zarówno wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT), jak i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT).

Nawet jeśli nie jesteś podatnikiem VAT czynnym, ale dokonasz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (czyli kupisz towar z innego kraju UE), a całkowita wartość tych transakcji przekroczy w trakcie roku podatkowego kwotę 50 000 zł –  masz obowiązek rejestracji do VAT UE pomimo braku obowiązku rozliczania VAT w zakresie pozostałej działalności.

Obowiązek rejestracji do VAT UE (niezależnie od zwolnienia z VAT) dotyczy Cię również, jeśli jesteś innym niż wymienionym wyżej podmiotem, który:

  • nabywa usługi, do których stosuje się art. 28b ustawy VAT (świadczenie usług na rzecz innego podatnika), jeżeli usługi te stanowiły u Ciebie import usług;
  • świadczy usługi, do których stosuje się art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, dla podatników podatku od wartości dodanej lub osób prawnych niebędących takimi podatnikami, zidentyfikowanych na potrzeby podatku od wartości dodanej (czyli np. usługi świadczone na rzecz podatników VAT UE z innych państw Unii Europejskiej).

Aby dokonać rejestracji do VAT UE musisz wypełnić lub zaktualizować zgłoszenie VAT-R z wypełnioną częścią C.3. Naczelnik urzędu skarbowego potwierdzi Ci Twoją rejestrację jako podatnika VAT UE.

Po dokonaniu rejestracji i uzyskaniu jej potwierdzenia, jako podatnik VAT UE jesteś zobowiązany do posługiwania się numerem VAT UE, który jest Twoim NIP-em poprzedzonym kodem “PL”.

W obrocie krajowym należy w większości przypadków posługiwać się “tradycyjnym” NIP-em bez przedrostka w postaci kodu “PL”.

Jeśli zaprzestaniesz wykonywania czynności, będących podstawą do rejestracji do VAT UE, musisz dokonać zgłoszenia aktualizującego, celem wykreślenia z rejestru jako podatnika VAT UE. Również w tym przypadku należy sięgnąć do zgłoszenia VAT-R, wypełniając stosowne pola w części C.3.

 

Podsumowanie

Rejestracja do VAT to dość zawiły i niejasny temat. Procedury oraz ogrom zasad dotyczących różnorakich zwolnień od podatku mogą przyprawić o zawrót głowy. Mamy jednak nadzieję, że udało nam się odpowiedzieć na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące rejestracji do VAT. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej –  skontaktuj się z nami bądź napisz post w grupie Księgowość w Technologii, w którym zainicjujesz większą dyskusję.


Data ostatniej aktualizacji artykułu: