+48 12 210 08 78 info@sovaksiegowosc.pl
Select Page

Polskie Ministerstwo Finansów przygotowało projekt nowelizacji ustaw o podatkach dochodowych, który ma na celu wprowadzenie tzw. exit tax. Nową daninę publiczną media określiły mianem podatku od emigracji. Wyjaśniamy, na czym miałaby polegać ta regulacja, kogo dotyczyć, skąd pomysł na wprowadzenie i jakie są jej potencjalne konsekwencje z punktu widzenia przedsiębiorcy i państwa.

Exit tax w polskim wykonaniu to opodatkowanie niezrealizowanych jeszcze zysków kapitałowych, w związku z przeniesieniem przez podatnika aktywów jego przedsiębiorstwa, stałego zakładu lub rezydencji podatkowej do innego państwa. Dotyczy sytuacji, w których podatnik wypracowuje zysk, podlegając polskiej jurysdykcji, ale zmienia miejsce rezydencji jeszcze przed odprowadzeniem podatku do polskiego budżetu. Exit Tax polega więc na opodatkowaniu hipotetycznej wartości zysku, a nie realnej wartości dochodu.

Kogo dotyczy Exit Tax?

Nowy podatek miałby dotyczyć zarówno przedsiębiorstw jak i osób fizycznych, jednak przysłowiowy Kowalski emigrujący w poszukiwaniu pracy będzie musiał zapłacić podatek tylko w przypadku posiadania papierów wartościowych, udziałów w spółkach lub funduszach inwestycyjnych o wartości przekraczającej cztery miliony złotych.

Projekt przewiduje dwie stawki podatkowe: podstawową 19% oraz 3% dla przypadków, gdy “nie ustala się wartości podatkowej składnika majątku“. Brakuje doprecyzowania, co oznacza ten zapis, z treści projektu ustawy można jednak domniemywać, że niższa stawka będzie stosowana wobec osób fizycznych, które nie prowadzą działalności gospodarczej i mieszkały w Polsce co najmniej 5 lat.

Exit Tax a polskie firmy

Wobec przedsiębiorstw stosuje się stawkę 19% i nie ma w tym przypadku ustalonego minimalnego progu wartości majątku. Przewidziano również możliwość rozłożenia spłaty podatku na okres do 5 lat, o ile nowym miejscem rezydencji nie będzie państwo zaliczane do rajów podatkowych. Jednym z przewidzianych przypadków zwolnienia z płacenia daniny jest przeniesienie składników majątku za granicę na czas krótszy niż 12 miesięcy.

Wprowadzenie podatku od wyprowadzki za granicę jest wymogiem unijnym, wynikającym z konieczności implementacji dyrektywy unijnej ATAD (The Anti Tax Avoidance Directive). Dokument ten nakazuje wszystkim państwom członkowskim wdrożenie regulacji, które mają przeciwdziałać praktykom unikania opodatkowania poprzez przenoszenie siedziby firmy do krajów oferujących korzystniejsze preferencje podatkowe. Takie przepisy istnieją już w wielu krajach, m.in. w Niemczech, Francji, Belgii, Hiszpanii czy Danii. Pozostałe państwa członkowskie są zobowiązane do ich wprowadzenia do końca 2019 r.

Skutki wprowadzenia Exit Tax w Polsce

Polskie Ministerstwo Finansów przekonuje, że nowe rozwiązanie jest kolejnym krokiem w planie uszczelniania systemu podatkowego. Ma zapobiegać sytuacjom, gdy przedsiębiorstwo korzysta z sytuacji gospodarczej i sprzyjającego systemu prawnego w Polsce, ale nie partycypuje w żadnych kosztach utrzymania systemu, wyprowadzając zysk jeszcze przed opodatkowaniem. Exit Tax z założenia ma więc nie tylko powiększać budżet państwa, ale również walczyć z pewnego rodzaju nieuczciwością przedsiębiorców.

Jeżeli Parlament przegłosuje nowelizację ustawy, to zacznie ona obowiązywać już 1. stycznia. Tempo prac nad dokumentem jest ogromne, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do jakości nowego prawa. W projekcie nie brakuje niejasnych zapisów, dlatego trudno oszacować jego realne skutki. Budżet państwa skorzysta z nowych regulacji, jeżeli część przedsiębiorców zrezygnuje z przeniesienia swojej działalności za granicę i odprowadzi podatki dochodowe w Polsce.

Wpływy powinny się również zwiększyć, jeżeli mimo to firmy będą opuszczać kraj i płacić podatek od niezrealizowanych zysków, jednak nawet Ministerstwo Finansów przyznaje, że nie jest w stanie oszacować skutków finansowych wprowadzenia nowej daniny. Ustawa o Exit Tax w obecnej formie budzi sporo wątpliwości – sam fakt, że nakaz zapłaty podatku wyliczonego w oparciu o hipotetyczne zyski ma nastąpić natychmiastowo po zmianie miejsca rezydencji sprawia, że wprowadzona ustawa może być niezgodna z unijną dyrektywą, a przez to podważona przez Trubynał Sprawiedliwości UE.

Nie można wykluczyć scenariusza, w którym budżet okaże się jednak stratny, gdyż firmy zaczną się masowo przenosić za granicę jeszcze przed wejściem w życie nowych przepisów. Może to również znacznie ograniczyć inicjatywę polskich przedsiębiorców, którzy zastanawiają się nad ekspansją międzynarodową – Exit Tax dotyczy nie tylko zmiany siedziby, ale również przeniesienia znacznej części aktywów za granicę.

Szczególnie kontrowersyjny jest zapis o opodatkowaniu osób fizycznych, którego nie ma na liście wymagań narzuconych przez dyrektywę unijną. Ustanowiony próg 4 milionów złotych jest względnie wysoki, ale może boleśnie uderzyć w pewne grupy zawodowe – menedżerów w korporacjach międzynarodowych zmuszonych do mobilności w ramach pracy czy właścicieli biznesów przygranicznych. Najpoważniejszym zagrożeniem może się jednak okazać zwiększenie niepewności w prowadzeniu biznesu, które zawsze jest następstwem wprowadzania pospiesznie i niedbale przygotowanych ustaw podatkowych.

Zastanawiasz się nad tym, jakie mogą być potencjalne skutki wprowadzenia Exit Tax dla Twojego biznesu? Myślałeś o przeniesieniu firmy za granicę, ale nowa ustawa wzbudza Twoje wątpliwości? Napisz do nas lub umów się na bezpłatną konsultację z jednym z naszych doradców: