Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą jako osoba fizyczna i pracujesz głównie z domu lub swojego mieszkania, z pewnością w Twojej głowie zrodziło się pytanie czy do kosztów uzyskania przychodów Twojej działalności możesz zaliczyć wydatki ponoszone na dom lub mieszkanie. W tym artykule wyjaśnimy w jakich sytuacjach jest to możliwe. Wskażemy jednak na możliwe problemy, które mogą wynikać z takiej praktyki – zarówno na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i na gruncie podatku od nieruchomości, o którym wiele osób zapomina w kontekście zaliczania kosztów domu lub mieszkania do kosztów uzyskania przychodów.

Koszty domu/mieszkania w kosztach uzyskania przychodów?
Konsekwencje na gruncie podatku od nieruchomości
Podsumowanie – czy opłaca się zaliczać wydatki na dom/mieszkanie do kosztów uzyskania przychodów?

Koszty domu/mieszkania w kosztach uzyskania przychodów?

Jeśli jesteś przedsiębiorcą prowadzącym tzw. jednoosobową działalność gospodarczą i wykonującym swoją pracę z domu, być może zadajesz sobie pytanie czy możliwe jest zaliczenie wydatków ponoszonych na mieszkanie lub dom (który jest wszakże Twoim miejscem pracy) do kosztów uzyskania przychodów.

Takie rozwiązanie zmniejszyłoby rzecz jasna Twój dochód, a tym samym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wizja zaliczania do kosztów uzyskania przychodów amortyzacji budynku, odsetek od rat kredytu mieszkaniowego, rachunków za media, czy też kosztów remontów wydaje się więc kusząca. Pozwoliłoby to bowiem na płacenie mniejszego podatku dochodowego od osób fizycznych.

 

Koszty uzyskania przychodów a koszty mieszkania

Przychodami są, co do zasady, otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z wyjątkiem rozliczania się na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego, przedmiotem opodatkowania jest jednak dochód, a nie przychód. Co do zasady, dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Koszty uzyskania przychodów obniżają więc podstawę opodatkowania. Im mniejsza będzie Twoja podstawa opodatkowania, tym mniejszy podatek zapłacisz, gdyż w celu obliczenia podatku do zapłaty musisz pomnożyć swoją podstawę opodatkowania, przez odpowiednią stawkę podatkową (według skali podatkowej 17% i 32% lub według stawki liniowej 19%).

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych, wymienionych w art. 23 ustawy o PIT.

O ile więc dany koszt nie jest wymieniony jako koszt, który nie może być kosztem uzyskania przychodów, możesz zaliczyć go do takich kosztów pod warunkiem, że został on poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia ich źródła.

Nie istnieje zasada, która z góry zakazywałaby w działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną zaliczać do kosztów uzyskania przychodów kosztów mieszkania lub domu. Aby móc dokonać tego zaliczenia musisz jednak wykazać związek przyczynowo-skutkowy między poniesieniem kosztu, a możliwością osiągnięcia przychodów lub zabezpieczenia albo zachowania ich źródła. Ponadto musisz również upewnić się, że dany koszt, nie znajduje się w katalogu kosztów, których możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów została wyłączona.

 

Możliwe wątpliwości organów skarbowych

Zaliczanie kosztów mieszkania lub domu do kosztów uzyskania przychodów nie jest nielegalne. Musisz jednak liczyć się z możliwością zakwestionowania takich kosztów przez organy skarbowe. Trudno np. wyobrazić sobie zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na remont pokoju dla dziecka.

Innym problemem jest fakt, że organy podatkowe mogłyby zakwestionować zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów całości wydatków na mieszkanie lub dom. Przepisy nie precyzują jednak w jaki sposób powinno dokonywać się rozliczeń wielu kosztów, które ponoszone są zarówno na potrzeby Twojej działalności gospodarczej, jak i na zwykłe potrzeby życiowe Twoje i Twoich domowników. W przypadku opłat za niektóre media możliwe jest np. zamontowanie odrębnych liczników dla części domu lub mieszkania wydzielonej na prowadzenie działalności. Nie wszystkie wydatki można jednak tak łatwo rozgraniczyć. Ponadto w pewnych przypadkach montowanie nowych liczników może być kłopotliwe. W praktyce wielu podatników wykorzystuje metodę zaliczania do kosztów uzyskania przychodów takiej części kosztów, jaką część mieszkania lub domu stanowią pomieszczenia wyodrębnione na prowadzenie działalności gospodarczej.

Niestety ze względu na brak sprecyzowania tej problematyki w przepisach, żadne z rozwiązań nie daje pewności, że organy podatkowe nie poddadzą w wątpliwość Twoich kosztów. Z tego powodu warto zaopatrzyć się w indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego. Może ona bowiem zapewnić Ci ochronę prawnopodatkową na wypadek potencjalnych wątpliwości organów skarbowych. Więcej na temat interpretacji podatkowych przeczytasz w artykułach Czym są interpretacje i objaśnienia podatkowe? oraz Jaką ochronę dają podatnikom interpretacje i objaśnienia podatkowe?

 

Konsekwencje na gruncie podatku od nieruchomości

Jeśli dostaniesz pozytywną interpretację przepisów prawa podatkowego da Ci to większą pewność dotyczącą prawidłowości Twoich działań na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych. Musisz mieć jednak świadomość, że Twoje działania mogą wywołać skutki również na gruncie innych podatków, np. podatku od nieruchomości.

 

Istota podatku od nieruchomości

Podatek od nieruchomości uregulowany jest w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z tą ustawą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają:

  • grunty;
  • budynki lub ich części;
  • budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Podatnikami tego podatku są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

  • właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem, że jeśli przedmiot opodatkowania znajduje się tzw. posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym;
  • posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
  • użytkownikami wieczystymi gruntów;
  • posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w przypadkach wymienionych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.

Podstawą opodatkowania w przypadku gruntów jest ich powierzchnia, natomiast w przypadku budynków lub ich części powierzchnia użytkowa. Podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowi natomiast, co do zasady, ich wartość oparta o przepisy o podatkach dochodowych.

 

Stawki podatku od nieruchomości w zależności od sposobu wykorzystywania budynku lub jego części

W kontekście omawianej tu problematyki kluczowe są stawki podatku od nieruchomości dotyczące budynków lub ich części.

Stawki podatku od nieruchomości są ustalane przez radę gminy w drodze uchwały. Nie mogą one jednak przekroczyć rocznie stawek określonych w przepisach. Przepisy obowiązujące w 2021 r. określają następujące stawki podatku od 1 metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynków lub ich części:

  • mieszkalnych – 0,85 zł;
  • związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – 24,84 zł;
  • zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym – 11,62 zł;
  • związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń – 5,06 zł;
  • pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – 8,37 zł.

Zauważ, że najniższa stawka (0,85 zł) dotyczy budynków mieszkalnych lub ich części, natomiast największa (24,84 zł), dotyczy budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej lub ich części oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że w przypadku części budynku zajętej na prowadzenie działalności gospodarczej możesz zapłacić stawkę podatku od nieruchomości niemal trzydziestokrotnie wyższą niż w przypadku stawek budynków lub ich części przeznaczonych na cele mieszkalne!

To czy zapłacisz wyższą stawkę podatku nie jest jednak oczywiste. Nie ulega wątpliwości, że inna będzie sytuacja informatyka pracującego zdalnie, który po prostu postawił w salonie biurko przy którym pracuje, a inna będzie sytuacja prawnika, mającego w domu jedno pomieszczenie służące mu za gabinet, w którym przyjmuje klientów. Jeszcze inna będzie sytuacja osoby, która otworzy sklep zajmujący więcej niż połowę powierzchni domu.

Sytuacje te są diametralnie różne, a to czy dany budynek traktować jako przeznaczony na cele mieszkalne lub cele prowadzenia działalności gospodarczej jest często problematyczne do rozpoznania na pierwszy rzut oka. Dla pewności również w tym przypadku warto przemyśleć wystąpienie z wnioskiem o interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego. W tym przypadku należy jednak pamiętać, że w przeciwieństwie do przepisów o PIT, interpretacji nie wyda Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej. Odpowiednim organem podatkowym będzie w tej sytuacji wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

Jeśli chcesz zobaczyć jak wyglądają takie interpretacje, możesz to sprawdzić na przykładzie Krakowa w Biuletynie Informacji Publicznej miasta. Podobnie przedstawia się to w przypadku innych gmin.

 

Podsumowanie – czy opłaca się zaliczać wydatki na dom/mieszkanie do kosztów uzyskania przychodów?

Odpowiedź na pytanie czy opłaca się prowadzić działalność gospodarczą w domu i zaliczać wydatki na dom lub mieszkanie do kosztów uzyskania przychodów nie jest prosta. W wielu przypadkach może okazać się to opłacalne, jednak znaczna część podatników, mimo korzyści na gruncie podatku dochodowego może stracić na podatku od nieruchomości. Dodatkowym problemem są niejasne przepisy, które mogą spowodować spory pomiędzy Tobą a organami podatkowymi.

Do każdego przypadku należy więc podchodzić indywidualnie. Tym bardziej, że w grę mogą wchodzić również inne czynniki, jak np. nieopisywany tu podatek VAT i prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zakupów związanych z domem/mieszkaniem. Jeszcze inaczej będzie wyglądać sprawa spółek osobowych, których jesteś wspólnikiem, a którym nieodpłatnie oddajesz do używania dom lub mieszkanie. W takim przypadku warto rozważyć istnienie obowiązku podatkowego na gruncie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Jak widzisz, problematyka pracy z własnego domu lub mieszkania jest skomplikowana. Niejednokrotnie konieczne będzie skorzystania z pomocy prawnika lub doradcy podatkowego. Niewątpliwie jednak warto zapewnić sobie fachową obsługę księgową. Aby to zrobić zadzwoń do nas już dziś lub umów się z nami na bezpłatną konsultację w dogodnym dla Ciebie terminie.


Napisz do nas!

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 685 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 815 z późn. zm.).

Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2021 (M. P. z 2020 r. poz. 673).

Data ostatniej aktualizacji artykułu: